Ergenlerde psikolojik iyi oluş: Algılanan sosyal destek ve ruh sağlığı okuryazarlığı

Bu araştırmada ergenlerdeki psikolojik iyi oluş, algılanan sosyal destek ve ruh sağlığı okuryazarlığı arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Aynı zamanda ergenlerin psikolojik iyi oluşları, algılanan sosyal destekleri ve ruh sağlığı okuryazarlıkları bazı demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir düzeyi, anne ve baba eğitim durumu, anne-baba medeni durum, psikolojik destek alıp almama psikolojik rahatsızlığın olup olmaması) göre incelenmiştir. Nicel yöntemlerden ilişkisel tarama deseni kullanılarak gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 14-17 yaş aralığındaki 535 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ-R) ve Ergen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmış olup araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Pearson Korelasyon Katsayıları Testi ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ergenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin orta, algılanan sosyal destek ve ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerinin yüksek olduğu ve ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerinin cinsiyete göre; algılanan sosyal destek düzeylerinin yaş, cinsiyet ve psikolojik rahatsızlığın olup olmaması durumuna göre; psikolojik iyi oluş düzeylerinin ise cinsiyet, gelir düzeyi, psikolojik destek alıp almama ve psikolojik rahatsızlığın olup olmaması durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ergenlerin algılanan sosyal destek düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasında orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki, ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki, algılanan sosyal destek düzeyleri ile ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyleri arasında ise orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki vardır. Regresyon analizinde, algılanan sosyal destek psikolojik iyi oluşun yordayıcısı iken ruh sağlığı okuryazarlığının psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olmadığı görülmüştür. Sonuçlar, ilgili literatürle karşılaştırılarak tartışılmış ve bu doğrultuda öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ergen, Ergenlik dönemi, Psikolojik iyi oluş, Algılanan sosyal destek, Ruh sağlığı okuryazarlığı