Ergenlerde yaratıcılığa ilişkin algı ile yaratıcı potansiyel arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin yaratıcılık performansları, kendi yaratıcılık düzeylerine dair algıları ve yaratıcılık performansları ile yaratıcılık algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Yaratıcılık Değerlendirme Ölçeği-Form A, Form B, Özdeğerlendirme Formu ile Kaufman Alanları Yaratıcılık Ölçeği kullanılmıştır. Elverişli örnekleme kullanılarak veri toplama araçları 2019-2020 eğitim öğretim yılında iki devlet okulu, bir özel okul ve bir hafta sonu zenginleştirme programında eğitim gören 740 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrencilerin yaratıcılık performansı puanları, YDÖ-Özdeğerlendirme Formu ve Kaufman Yaratıcılık Alanları Formu'ndan elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 22 (SPSS Inc., Chicago, IL) programı kullanılarak analiz edilmiştir. KYAÖ puanları ile YDÖ puanları arasındaki ilişkiyi incelemek üzere Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Analize göre KYAÖ puanları ile YDÖ-Form A, YDÖ-Form B, YDÖ- Performans Total, YDÖ-Özdeğerlendirme ve YDÖ-Toplam puanları arasında istatistikçe anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Araştırmacı tarafından belirlenen alt problemlere yönelik yapılan değerlendirmelerde Bağımsız Gruplar T-Testi ve Tekyönlü Varyans Analizi (Anova) kullanılmıştır. Tanı almayan öğrencilerde YDÖ- Form A, YDÖ-Performans Total ve KYAÖ puanlarında sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmazken YDÖ-Form B, YDÖ-Özdeğerlendirme ve YDÖ toplam puanlarının 7. sınıflar lehine farklılaştığı tespit edilmiştir (p<0.05). Tanı alan öğrencilerde ise kullanılan ölçekler toplam puan ve alt test puanları türlerinde sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılaşma yoktur (p>0.05). Toplanan veriler cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde tanı almayan öğrencilerde YDÖ-Form A, YDÖ- Form B, YDÖ-Performans Total, YDÖ toplam ve KYAÖ puanları kız öğrenciler lehine farklılaşmaktadır (p<0.05). YDÖ-Özdeğerlendirme puanlarında ise tanı almayan öğrencilerde cinsiyete göre bir farklılık yoktur(p>0.05). Tanı alan öğrencilerde ise YDÖ-Form B ve YDÖ Performans Total puanları kız öğrenciler lehine farklılaşırken (p<0.05), YDÖ-Form A, YDÖ-Özdeğerlendirme, YDÖ toplam ve KYAÖ puanlarında cinsiyete göre bir farklılaşma bulunmamaktadır (p>0.05). Kullanılan ölçeklerin öğrencilerin eğitim aldığı okul türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek üzere Independent Sample T Test ve One Way ANOVA testleri uygulanmıştır. Tanı almayan öğrencilerde YDÖ-Form A, YDÖ-Form B, YDÖ-Performans Total ve YDÖ toplam puanları özel okulda eğitim alan öğrenciler lehine farklılaşırken (p<0.05), YDÖ-Özdeğerlendirme ve KYAÖ puanları okul türüne göre farklılaşmamaktadır (p>0.05). Tanı alan öğrencilerde ise kullanılan ölçekler toplam puan ve alt test puanlarında okul türüne göre bir farklılaşma görülmemektedir. Yaratıcılık potansiyelini ölçen alt testlerde tanı alan öğrenciler daha yüksek bir performans gösterirken yaratıcılığa dair algıyı ölçen özdeğerlendirme testlerinde tanı alan ve tanı almayan öğrenciler arasında bir farklılık yoktur.