Ergenlerin benlik saygısı ve duygusal öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırmada, ergenlerin benlik saygısı ve duygusal öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Gaziemir ilçesinin farklı türdeki liselerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 158?i kız ve 142?si erkek olmak üzere, toplam 300 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri (Kısa Form), Duygusal Öz-Yeterlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler, ?SPSS for Windows 15.00? istatistik paket programı kullanılarak, normallik dağılımı şartının sağlandığı durumlarda Bağımsız Örneklem t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); normallik dağılımının sağlanamadığı durumlarda ise, Mann-Whitney U testi ile Kruskall- Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyonu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, ergenlerin benlik saygısı ile duygusal öz-yeterlik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca, benlik saygısı ile duygusal öz-yeterlik ölçeğinin alt boyutları (duyguları düzenleme, duyguları düşünceyi destekleyici olarak kullanma, duyguları anlama, duyguları algılama) arasında da olumlu yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Algılanan anne ve baba tutumu, algılanan ekonomik durum, uzman yardımı (psikolojik destek) alma, arkadaşları arasında sevilen biri olma, kendini değerli bulma ve hayatından memnun olma durumlarına göre ergenlerin benlik saygısı puan ortalamalarının farklılaştığı saptanmıştır. Öğrenim gördükleri okul türü, kardeş sayısı, ailede kaçıncı çocuk oldukları, akademik başarısı, anne ve baba öğrenim durumlarına göre ise ergenlerin benlik saygısı puan ortalamalarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet, öğrenim gördükleri okul türü, baba öğrenim durumu, arkadaşları arasında sevilen biri olma, kendini değerli bulma ve hayatından memnun olma durumlarına göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik düzeylerinin farklılaştığı saptanmıştır. Ancak kardeş sayısı, ailede kaçıncı çocuk oldukları, akademik başarı, algılanan anne ve baba tutumu, anne öğrenim durumu, algılanan ekonomik durum ve uzman yardımı (psikolojik destek) almaya göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik düzeyleri farklılaşmamaktadır. Araştırmada ayrıca, sosyo-demografik özelliklere göre duygusal öz-yeterlik ölçeğinin alt boyutlarından alınan puan ortalamalarının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ergen, benlik saygısı, duygusal öz-yeterlik