Ergenlerin prososyal davranışları, kişilerarası problem çözme becerileri ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Araştırmada ergenlerin prososyal davranışları, kişilerarası problem çözme becerileri ve iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada iki ya da daha fazla olan değişkenler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesini değişkenlere müdahale etmeden incelemek için nicel araştırma türlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya İstanbul ilinde 2023-2024 eğitim-öğretim yılında liselerin her sınıf düzeyinde eğitim görmekte olan 385 öğrenci katılım sağlamıştır. Katılımcıları sınıf ayrımında belirlemek için "Tabakalı basit rastgele örnekleme yöntemi" kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin demografik özelliklerine "Kişisel Bilgi Formu ile ulaşılmıştır. Prososyal davranış eğilimlerini belirlemek amacıyla "Ergen Prososyallik Ölçeği", kişilerarası problem çözme becerilerini ölçmek için "Kişilerarası Problem Çözme Envanteri" ve iletişim becerilerini tespit etmek amacıyla ise "İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 27 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü, Pearson Korelasyon yöntemiyle incelenmiştir. Ölçeklerin demografik değişkenlere göre farklılıklarını anlamak için Bağımsız Gruplar t-testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Yordayıcılık analizi için ise Basit Doğrusal Regresyon tercih edilmiştir. Tüm bu istatistiksel analizler, %95 güven aralığında ve p değeri 0.05 anlam düzeyi esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizlerine göre ergenlerin prososyallik düzeyi arttıkça, iletişim becerileri ve yapıcı problem çözme, ısrarcı-sebatkar yaklaşımın arttığı, bunun aksine kendine güvensizlik ve sorumluluk almamanın azaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca ergen prososyallik ve iletişim becerileri düzeyleri cinsiyete göre karşılaştırıldığında kadınların erkeklere göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Kişilerarası problem çözme becerileri cinsiyete göre incelendiğinde, kendine güvensizlik alt ölçeğinde erkeklerin kadınlara göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu, yaşa göre bakıldığında ise 13 yaşında olanların diğerlerine göre daha yüksek puan aldıkları gözlenmiştir. Ergenlerin prososyal davranışları, kişilerarası problem çözme ve iletişim becerileri arasındaki ilişkilerin anlaşılması, ergenlerin sosyal uyumlarına ve refahlarına yönelik müdahalelerin tasarlanması ve uygulanmasında önemli olacaktır. Ayrıca belirlenen ilişki yönü ve düzeylerinin alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.