Erişkin acil servise başvuran akut ürtiker vakalarının epidemiyolojik incelenmesi

Amaç:Ürtiker, epidermiste refleks bir eritem ile çevrili değişken büyüklükte bir merkezi şişliği bulunan kaşıntılı, yanma hissinin eşlik ettiği ve ödemli papül/plaklar ile karakterizedir.Akut ürtiker (AÜ) ve anjioödem sıklıkla bir arada görülmekte, zaman zaman da hastalar ölümcül olabilen anafilaksi vakaları ile acil servise başvurabilmektedirler. Bu bağlamda acil servis hekimleri akut ürtiker ile başvuran hastaları taburcu ettiklerinde daha ağır klinik tablo veya anafilaksi ile tekrar acil servise başvurma kaygısı yaşayabilmektedirler. Bu çalışmadabölgemizde akut ürtiker ile acil servise başvuran vakalarının epidemiyolojik incelenmesi amaçlanmıştır.Literatürdeki birçok çalışma pediatrik yaş grubu veya tüm yaş gruplarını içermekte olup, sadece yetişkinlerde akut ürtiker vakalarının epidemiyolojik incelenmesi ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Gereç ve yöntem:Bu çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servisi'ne Ocak 2015 ile Eylül 2022 tarihleri arasında akut ürtiker ile başvuran 18 yaş üzeri 690 hasta dahil edildi. Başvurudatüm hastaların demografik, özgeçmiş, soygeçmiş ve klinik özellikleri (ürtikersemptom süresi, ürtiker şiddeti, anjioödem varlığı ve dağılım özellikleri,tedaviler), olasıtetikleyici faktörler ile fizik muayene bulguları Akut ÜrtikerBaşvuru ve TakipFormuna kaydedildi. Bulgular: Hastaların %61,74'ü kadın, %38,26'sı erkek ve yaş ortalaması 42,89±16,61 idi.Akut ürtiker tetikleyici faktörünün en sık nedeni idiopatik kaynaklı nedenler idi.İkinci en sık nedenin ise ilaç kaynaklı nedenler olduğu görüldü.İlaca bağlı gelişen akut ürtiker vakalarının yaş ortalamaları idiopatik, gıda, böcek/arı sokması ve diğer tetikleyici faktörlere bağlı gelişen akut ürtiker vakalarının yaş ortalamasından anlamlı olarak daha fazla idi (p=0,005). 35 ve üzeri yaş hastalarda ilaca bağlı akut ürtiker gelişimi 35 yaşın altındaki hastalara göre istatistiksel olarak daha fazla idi (p=0,008). İlaca bağlı gelişen akut ürtiker ilaç dışı tetikleyici faktörlere bağlı gelişen ürtikere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha şiddetliydi (p<0,001).Ürtiker ile ilaç ilişkisine bakıldığında; AÜ nedeni olarak en sık %43,26 oranla anti-enflamatuvar ilaçlar, ikinci en sık neden olarak ise %21,63 oran ile anti-mikrobiyal ilaçlar sorumlu idi.Anjioödem ile başvurma, anafilaksi varlığı, ürtiker öyküsü ve alerjik hastalık öyküsü ürtiker şiddeti ilişkili faktörler idi. Akut ürtiker şikayetlerinin gelişme süresi anafilaksi ile başvuran hastalarda anlamlı derece daha kısa saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda akut ürtikerin en sık nedeni olarak idiopatik kaynaklı nedenlerin sorumlu olduğu belirlendi. İlaca bağlı gelişen akut ürtikerin ilaç dışı tetikleyici faktörlere bağlı gelişen akut ürtikerden daha şiddetli klinik bulgulara neden olmaktadır.Literatürde sadece yetişkinlerde akut ürtiker vakalarının epidemiyolojik incelenmesi ile ilgili çalışmalar kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızın bu bağlamda literatüre katkı sağlayacak değerli bilgiler içerdiğini düşünmekteyiz.