Erişkin akut lenfoblastik lösemi kemoterapi protokolü karşılaştırmaları

Akut lenfoblastik lösemi (ALL), immatür lenfosit ve lenfosit öncüllerinin monoklonal çoğalması ile seyreden çocuk ve erişkinlerde görülebilen hematolojik kanserdir. Çocuklarda tedavi için standart bir protokolden söz edilebilirken erişkin hastaların tedavisinde farklı protokoller uygulanmaktadır ve bu protokollerin birbirlerine olan üstünlükleri net değildir Son yıllarda genç erişkinlerde de pediatrik protokoller uygulanmaya başlanmış ve diğer protokollerle yan etki, remisyon oranları, sağ kalım açısından fark olup olmadığı karşılaştırılmıştır. Biz de çalışmamızda; merkezimizdeki erişkin ALL prognozunu belirlemeyi ve indüksiyon protokollerini etkinlik, yan etki ve sağ kalım yönünden karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmamıza 01 Ocak 2003'ten itibaren Hematoloji Bilim Dalı Çekirdek sistemine kayıtlı olan ve ALL tanısı alan 17 yaş ve üzerindeki hastalar dahil edildi. Burkitt ALL tanısı olan, sistemde yetersiz verisi olan ve daha önce başka bir kemoterapi protokolü uygulandıktan sonra BFM protokolü alan toplamda 22 hasta çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya alınan 101 hastanın; yaş, cinsiyet gibi demografik bilgileri, tanı anındaki prognostik özellikleri, aldıkları kemoterapiler, kemoterapiye bağlı gelişen yan etkiler, hastalıksız sağkalım (DFS) ve total sağkalım (OS) oranları değerlendirildi. Hastalar aldıkları kemoterapi protokollerine göre gruplandırılarak verileri karşılaştırıldı. Hastaların ortalama yaşı 33,6±14,5'ti (min:17, max:79). Hastaların %79,2'si B-ALL, %15,8 T-ALL, %5'i Philedelphia + ALL fenotipindeydi. Hastaların %15'inde ekstrameduller tutulum saptandı. 23 hasta BFM, 37 hasta Hyper-CVAD, 40 hasta CALGB protokolüne göre kemoterapi almıştı. Kemoterapi yan etkileri açısından koagulopati dışında anlamlı farklılık saptanmadı, BFM alan hastalarda koagulopati daha fazla görüldü. Toplamda tam remisyon (CR) oranı %73,3, BFM alan grupta %100, Hyper-CVAD alan grupta %70, CALGB alan grupta %81 bulundu. Hem tüm hastalar, hem 40 yaş altında, BFM alan hastaların total sağkalım süreleri diğer protokollerden daha uzundu (Sırasıyla p değerleri: 0,022 ve 0,014). 3 yıllık sağ kalım BFM alan grupta %89, Hyper-CVAD alan grupta %41 ve CALGB alan grupta %53 bulundu. DFS oranları için ise yine tüm hastalar ve 40 yaş altı hastalarda BFM alanların süreleri daha uzundu ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışmamızın sonucunda BFM protokolü alan erişkin ALL hastalarında; L-asparaginaz ve steroide bağlı yan etkiler açısından dikkatli olunduğunda tedavinin hastalar tarafından iyi tolere edildiği, prognozu iyileştirdiği ve sağkalımı arttırdığı saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Erişkin Akut Lenfoblastik Lösemi, prognoz, erişkin protokolleri, BFM