Erişkin bireylerde bilişsel esnekliğin, belirsizliğe tahammülsüzlük ve ruminatif düşünce biçimi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Çalışmanın temel amacı, erişkin bireylerin zorlu yaşam olayları karşısında gösterdikleri bilişsel esneklik kapasitesi, belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi ve ruminatif düşünce eğiliminin birlikte ele alınması ve aralarında bir ilişki olup olmadığının değerlendirilmesidir. Bunun yanında, çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadıklarına da bakılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 453 erişkin bireyden oluşmaktadır. Veri toplama aşamasında Demografik Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12), Bilişsel Kontrol ve Esneklik Ölçeği ve Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği'nden faydalanılmıştır. Araştırmanın veri analizleri yürütülürken gruplararası karşılaştırmalarda Bağımsız Örneklem T-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA); korelasyon analizlerinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca bilişsel esneklik ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide ruminatif düşünce biçiminin aracılık etkisinin incelenmesi amacıyla basit ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda katılımcıların algıladıkları sosyal destek ve sosyoekonomik düzeylerine göre tüm ölçeklerin toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Yaşları ile duygular üzerinde bilişsel kontrol puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, belirsizliğe tahammülsüzlük ve ruminatif düşünce biçimi düzeyleri arttıkça, bilişsel esneklik düzeyi azalmaktadır. Ayrıca, bilişsel esneklik ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide ruminatif düşünce biçiminin kısmi aracılık etkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Son olarak bulgular, alanyazındaki diğer çalışmalar göz önünde tutularak tartışılmıştır.