Eritropoetin tedavisi alan kronik hemodiyaliz hastalarında hekim bazlı tedavi yönetimiyle yazılım (Nefroliz) destekli tedavi yönetiminin hemoglobin dalgalanması üzerine etkilerinin karşılaştırılması.

Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında (SDBY) morbidite ve mortalite açısından hemoglobin seviyesindeki düşüklük kadar, dalgalanmalar da önemlidir. Hemoglobin dalgalanmasında temel ve düzeltilebilir nedenlerin başında eritropoezi uyarıcı ilaçların uygun zaman ve uygun dozda kullanımı gelmektedir. Tedavi sürecinde hekimin karar vermesini kolaylaştıracak standartların olması hemoglobin dalgalanmasını azaltabilir. Bir bilgisayar yazılımı desteğiyle standart tedavi seçeneklerinin hekime sunulmasının ESA doz değişiklikleri üzerinden hemoglobin dalgalanması üzerine olan etkisini araştırdık.Gereç ve Yöntem: Kronik hemodiyaliz tedavisi alan 91 hastanın sekiz aylık takip süresince hemoglobin, ESA değerlerine bakıldı ve ilk dört aylık değerleri ile yazılım destekli olan ikinci dört aylık dönem karşılaştırıldı. Bilgisayar yazılımı aracılığıyla geliştirilen algoritmalar ile hastanın hemoglobin değerindeki değişiklik ve demir depo durumu dikkate alınarak ESA önerisi elde edildi. Doz değişikliği gereken hastalar diyaliz merkezlerine bildirildi. Mevcut önerilere uyulma konusunda hekimler serbest bırakıldı.Sonuçlar: İki dönemin sonuçları karşılaştırıldığında yazılım desteği verilen dönemde hastaların hemoglobin ortalamalarının (ort) 10,71 den 10,51 e gerilediği saptandı. Yukarı dalgalanma gösteren hasta sayısı ilk dört ay 34 iken, ikinci dört ay 16 idi. Toplam dalgalanma sayıları da 88 den 87 e geriledi. Her iki dönemde hedef değeri yakalayan hastası değişmeyip % 3,2 idi. Toplam ESA dozu ve ESA doz değişim sıklığı ikinci dönemde artmış bulunsa da anlamlı değildi.Yorum: Bu çalışmada yazılım destekli dönemde hemoglobin dalgalanma oranlarında anlamlı değişim olmadığını gördük. Bunda hekimlere önerilen ESA dozlarının zorlayıcı olmaması, model öngördürücü sistemin kullanılmaması, geri ödeme kurumunun uyguladığı kurallar gibi sebepler yatmaktadır. Güncel klinik çalışmalar da yazılım desteği olan grupların hedef hemoglobin ort na yaklaştığı ve kullanılan ESA dozlarının ve doz değişim sıklığının azaldığı yönündedir. Daha yüksek hasta sayılı, gelişmiş yazılımların kulanıldığı çalışmalarla konunun irdelenmesi gerektiği düşüncesindeyiz.Anahtar Kelimeler: Yazılım desteği, Hemodiyaliz, Anemi, Hemoglobin Dalgalanması, Eritropoezi Uyarıcı İlaç