Erkek antepfıstığı (Pistacia vera L. cv. atlı)ağaçlarının in vitro mikroçoğaltılması

Bu çalışmada 25 yıllık olgun erkek Antepfıstığı (Pistacia vera L.) cv. `Atlı' ağaçlarından alınan apikal tomurcuklar kullanılarak bir in vitro klonal mikroçoğaltım metodu geliştirildi. Kültüre alınacak olan eksplantların yüzey sterilizasyonu % 10'luk NaOCl içinde 40 dakika boyunca çalkalanarak yapıldı. Sürgün uçlarından itibaren, kültür başlatılması, sürgün çoğaltılması, rejenere sürgünlerin köklendirilmesi ve köklendirilmiş fidelerin sera koşullarına adaptasyonu için metotlar geliştirildi. Kültür başlatılması için 6-Benzylaminopurin (BA)'ın mutlaka gerekli olduğu tespit edildi. Sürgün proliferasyonu için test edilen sitokininler (BA, Kin, TDZ) içerisinde 0,5-2.0 mgl-1 aralığında BA içeren, 5.5 gl-1 agar ve 30 gl-1 sakkaroz içeren, 1/1 konsantrasyonunda MS besi ortamının en iyi sonuç verdiği tespit edildi. Sürgün proliferasyonuna optimizasyon çalışmalarında tespit edilen en iyi sitokinin konsantrasyonuna (0.5-2.0 mgl-1 BA) oksin, gibberellin ve poliamin ilavesinin olumlu sonuçlar vermediği tespit edildi. In vitro rejenere edilen sürgünlerin köklendirilme çalışmalarında en iyi oran (% 73), 1.0 mgl-1 BA içeren MS besi ortamında daha önce 20 kez alt kültürü yapılmış 4 cm uzunluğundaki sürgünlerin 2.0 mgl-1 IBA içeren MS besi ortamında kültüre alınmasıyla elde edildi. Test edilen diğer oksinlerde (IAA, NAA ve 2-4 D) daha düşük köklenme oranları elde edilmiştir. In vitro köklendirilen bitkicikler in vivo koşullara başarılı bir şekilde (% 95) adapte edildi. Sonuçlar seçkin Antepfıstığı ağaçlarının klonlanma stratejileri açısından tartışıldı. Anahtar Kelimeler: Erkek Antepfıstığı, in vitro, mikroçoğaltım