Erkek Astacus leptodactylus'un bazı üreme verimliliği parametrelerine metil farnesoatın etkisi

Bu yüksek lisans tezinde, hormon (metil farnesoat, MF) enjeksiyonuyla erkek A. leptodactylus'ların üreme verimliliğinin (örnek olarak, sperm sayısı) artırılması amaçlandı. Ayrıca, bu çalışmada farklı dozlarda MF enjekte edilmiş kerevitlerde hemolenf MF düzeyleri ve hepatopankreasta, hepatosomatik indeks, protein ve aminoasit yapısındaki değişimlerin araştırılması da gerçekleştirildi. Bu amaçlar doğrultusunda herhangi bir enjeksiyon uygulanmayan kontrol grubu 1 (D0), MF enjeksiyonu uygulanmayan sadece 20 µl etanol + 30 µl % 0,85 tuzlu su ile enjeksiyon yapılan kontrol grubu (D1) ile 250, 500 ve 1000 ng/g vücut ağırlığı dozunda MF uygulanan D2, D3 ve D4 nolu deneme grupları oluşturuldu. Çalışma sonucunda kerevitlerin sperm sayısı belirlenip, üreme sisteminin, testisin ve vasdeferensın ağırlığı tartıldı, ayrıca gonadosomatik indeks, testis indeks ve vas deferens indeks değerleri hesaplandı. Sonuçlar MF enjeksiyonun bu türün sperm sayısını, üreme sistemi ağırlığını, testis indeks, vas deferens indeks, gonadosomatik indeks değerlerini önemli düzeyde artırdığını gösterdi (P < 0,05). En iyi sonuçlar D4 grubundaki kerevitlerden elde edildi. En düşük sperm sayısı 5,6x106 ile kontrol grubundan elde edilirken, en yüksek sperm sayısı 8,20x106 ile D4 grubundan elde edildi. Diğer taraftan, araştırma sonucunda hemolenf MF düzeyinin gruplar arasında önemli bir farklılık göstermediği belirlendi. Hepatopankreasta protein miktarı, kontrol grubunda 28,24 mg/g olarak belirlenirken, bu değerin D4 grubunda önemli derecede yüksek olduğu (37,8 mg/g) belirlendi (P < 0,05). Deneme grupları arasında ise hepatopankreastaki protein miktarının önemli derecede farklılık göstermediği bulundu (P>0,05). Ayrıca, bulgular hepatosomatik indeks değerinin MF enjeksiyonuyla önemli düzeyde arttığını gösterdi (P < 0,05). Hepatopankreasta 18 amino asit tespit edildi. Arginin ve prolinin bütün gruplarda en yüksek miktarda bulunan amino asit olduğu belirlenirken, alaninin ise en düşük düzeyde olduğu ve gruplar arasında istatistiksel farklılığın olmadığı görüldü (P>0,05). Kerevitlerde 19 adet yağ asidi belirlenirken, kontrol grubu ile MF enjeksiyonu yapılan deneme grupları arasında yağ asitleri arasında istatistiksel olarak önemli derecede bir fark belirlenmedi (P>0,05). Sonuç olarak, erkek A. leptodactylus'un üreme verimliliğinin MF enjeksiyonu ile önemli düzeyde artırılabileceği belirlendi.