Erkek kimliğinin oluşumunda vücut geliştirme pratikleri: Tatvan örneği

Bu araştırmanın temel amacı fiziksel bir etkinlik olan vücut geliştirmenin ve bu alanın önemli bir pratikleri olan antrenman programları, beslenme ve besin takviyelerinin erkek kimliklerinin inşasındaki rolünü vücut geliştirme ile ilgilenen erkeklerin gözünden incelemektir. Araştırma kapsamında vücut geliştirmenin nihai amacı olan erkekliği elde etmek için arzulanan kaslı beden ve erkeklikler arasındaki ilişkiler kuramsal çerçevelerle de incelenmiştir. Bu kuramsal çerçeveler, araştırmanın alt başlıklarına yönelik vücut geliştirmenin erkek kimliğinin yeniden üretilmesine olan etkilerini kapsamaktadır. Ayrıca vücut geliştirmenin farklı erkeklikler yaratması ya da bu alanın dışındaki erkekler ile kadınların ötekileştirilerek hiyerarşik ilişkiler geliştirilmesinin dinamikleri incelenmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi olarak derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Çalışmada konunun amacına uygun veri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile Bitlis'in Tatvan ilçesinde ikamet eden ve vücut geliştirme ile ilgilenen 15 erkek katılımcı ile yüz yüze görüşmeler yapılmış, görüşmelerin ses kayıtların daha sonra yazıya dökülerek analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; Vücut geliştirme alanı hem biyolojik olarak (testosteron hormonu) hem de kültürel olarak yani toplumsal cinsiyetin üretmiş olduğu ideal beden olarak erkeklerin sayısal olarak üstün olduğu bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Vücut geliştirme sporunda erkeklerin daha fazla görünür olmasının temel nedeni olarak da vücut geliştirmenin nihai amacı olan kaslı bedenin erkekliğin sembolü olarak görülmesidir. Vücut geliştirme alanında ideal erkek bedeni olarak kabul edilen geniş omuzlar, kaslı kollar, yapılı göğüsler ve karın kasları cesaretin, gücün ve dayanıklılığın yani (hegemonik) erkekliğin temsili olarak da kabul edilmektedir. Erkeklik kimliklerini beden üzerinden inşa etmek isteyenler, arzuladıkları beden görünümüne ulaşmak için yoğun ve zorlayıcı antrenman programlarına ve günlük enerji ihtiyacı karşılamak için zengin beslenme programlarına başvurmaktadırlar. Vücut geliştirme sporunda antrenman ve beslenme programlarının yanı sıra erkekliğin sunumu olan kas gelişiminin daha hızlı ve kolay inşa edilmesi için besin takviyeleri önemli bir yer tutmaktadır. Çünkü bu alanda gerekli olan enerji ihtiyacını karşılamak için beslenme çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle günlük enerji ihtiyacının karşılanmasında ve arzulanan kaslı bedenin elde edilmesinde ek besin takviyeleri, vücut geliştirme sporunun önemli bir pratiği olarak kabul edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Vücut geliştirme, bedensel sermaye, erkeklik, ek besin takviyesi