Erken başlangıçlı epileptik ensefalopatili olguların klinik ve genetik değerlendirilmesi

Amaç: Epileptik ensefalopati, bilişsel, davranışsal ve diğer beyin fonksiyonlarının ilerleyici olarak bozulmasına yol açan epileptik sendromlar olarak tanımlanmaktadır. Çocukluk çağında bu bozukluklar gelişim sürecinde azalma veya kazanılmış beyin fonksiyonlarının kaybına neden olmaktadır. Son yıllarda etiyopatogenezde genetik nedenler daha sık saptanmaya başlanmıştır. Patojenik gen mutasyonları, belirgin genetik kalıtım paternleri veya akrabalık olmadığında bile epileptik ensefalopati gelişiminde rol oynayabilir. Hastalarda fenotip-genotip ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Nöroloji Departmanında klinik ve laboratuvar olarak erken başlangıçlı epileptik ensefalopati ön tanısı konulan 37 hastadan erken başlangıcı epileptik ensefalopati için tasarlanmış olan çoklu yeni nesil dizileme paneli ile 51 gen çalışıldı. Çalışma için hastalarda saptanan nedensel varyantlar (patojenik, olası patojenik ve VUS) incelendi. Hastaların fenotip-genotip ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların ön tanıları West sendromu (n=24), sınıflandırılmamış erken başlangıçlı epileptik ensefalopati (n=8), Ohtahara sendromu (n=1), erken miyoklonik epilepsiydi (n=4). 37 hastanın 10'unda (% 27) mutasyon tespit edilemedi. Hastaların 5'inde (% 13,5) patojenik varyant saptandı. 5 hastada (% 13,5) olası patojen, 7 (% 19) hastada patojenitesi kesin olmayan varyant (VUS) tespit edildi. 10 hastada klinik önemi bilinmeyen değişiklikler saptandı. Toplamda 17 (% 45,9) hastada nedensel varyant (patojenik, olası patojenik ve VUS) tespit edildi. Bu çalışmada, bilinen 51 epileptik ensefalopati geni içeren hedefli gen paneli analiziyle belirlenen tanısal değer % 27 (P, OP) ve % 45,9'dur(P, OP ve VUS). Sonuç: Çalışmamızda saptanan tanısal değer % 27 (P, OP) ve % 45,9 (P, OP ve VUS) olup, erken başlangıçlı epileptik ensefalopati hastalarının tanısında hedefli gen paneli analizlerinin kullanıldığı son çalışmalarla uyumlu bulunmuştur. Hedefli gen paneli, genotip-fenotip korelasyonları kurmayı sağladığından ve tedaviye yön verdiğinden dolayı erken başlangıçlı epileptik ensefalopati hastaları için pratik bir tanı aracı olarak görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Epileptik ensefalopati, hedefli gen paneli, tanısal değer