Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde iktidarın mikrofiziği ve öznel deneyim

Bu çalışmada Michel Foucault tarafından geliştirilen arkeoloji, soybilim ve etik yöntemleri erken cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde iktidar mekanizmasının ve kurulu özneliğin analizini yapmak için kullanılmıştır. Çalışma, hem ontolojik anlamda verili bir doğası olmadığı için kurucu olmayan öznenin iktidarın özgül etkileri aracılığıyla inşasına eleştirel bir yaklaşım hem de öznenin yapay doğasının keşfedilmesine yönelik bir girizgâh olmayı amaçlamaktadır. Erken cumhuriyet döneminde öznenin inşasında etkili olan kılcal iktidar ilişkileri ve devlet iktidarı, modernizmin gerçekleşmesi için reddi miras ilişkisine dayanan bir süreksizliği izlerken diğer yandan üretilen söylemsel oluşumlarla bireylerin gündelik yaşamlarını algılama ve benimseme biçimlerini inşa etmiştir. Çalışma, ulus olma söyleminin bireyler tarafından nasıl içselleştirildiğine ve özneleştirme yoluyla kimliklerinin nasıl iktidara tabi kılındığına odaklanırken, aynı zamanda iktidar mekanizmalarına karşı nasıl sınır-tutum geliştirildiğinin tarihselliğine de dayanmaktadır. Belirli bir dönemde var olan 'şey'e kendi tekil bağlamsallıkları içinde bakmak, öznenin o dönem içinde inşa edilmiş doğasını ortaya çıkarır. Bu bağlamda erken cumhuriyet dönemi, ulusal kimlik, laiklik, milli eğitim, beden sağlığı, asri annelik ve kahraman erkeklik gibi söylemsel oluşumlara dayalı hakikat rejimleri tarafından deneyimlerin inşa edildiği ve bireyin özneleştirildiği kendisini eskiden ayıran tarihsel bir süreksizliktir. Tüm bu anlatılar ışığında erken cumhuriyet döneminin Foucauldian bir analizi, ümmet-millet, tebaa-yurttaş, din-laiklik, medrese-okul gibi karşıtlıklarla eskiyi hafıza alanına iterek reddeden dönemin iktidar mekanizmasının biyoiktidarla uyumlu olduğu bir tarihsel süreksizliği ortaya koymaktadır.