Erken gebelik döneminde solunum egzersizinin bulantı kusma ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu araştırma, erken gebelik döneminde solunum egzersizinin gebeliğe bağlı bulantı kusma ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metod: Araştırma randomize kontrollü deneysel araştırma modelinde yürütüldü. Araştırma öncesinde yapılan güç analizi sonucunda araştırma 52 deney, 52 kontrol olmak üzere toplamda 104 gebe kadın ile tamamlandı. Veriler Haziran 2019- Mayıs 2020 tarihlerinde Kişisel Bilgi Formu, Gebelikte Bulantı Kusma Aracı (GBKA) ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36 YKÖ) kullanılarak toplandı. Tüm kadınlar dört hafta boyunca her hafta ev ziyareti ve telefon görüşmesi yapılarak takip edildi. Deney grubundaki kadınlara araştırmacı tarafından solunum egzersizi eğitimi verilerek dört hafta boyunca (günde en az iki defa olmak üzere) solunum egzersizi yapmaları istendi ve her görüşmede GBKA dolduruldu. Kontrol grubundaki kadınlara ise herhangi bir girişim uygulanmadı ve her görüşmede GBKA dolduruldu. Araştırmanın bitiminde tüm kadınlara GBKA ve SF-36 YKÖ tekrarlandı. Verilerin analizinde; yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, standart sapma, pearson ki-kare, bağımsız gruplarda t testi, eşleştirilmiş t testi, Mann Whitney U testi ve kullanıldı. Bulgular: Deney grubundaki gebe kadınlarda solunum egzersizi sonrası dört hafta boyunca bulantı, kusma ve öğürme puanlarının kontrol grubundaki gebe kadınlara göre daha düşük olduğu ve puan ortalamalarının olumlu yönde azalış gösterdiği saptandı (p˂0.05). Araştırmanın ön test SF-36 YKÖ alt boyut puan ortalamalarına göre deney ve kontrol grubunun benzer olduğu görülürken (p>0.05), son test ölçümlerinde deney grubundaki gebe kadınlarda SF-36 YKÖ alt boyut puan ortalamalarında artış olduğu, kontrol grubundaki hastalarda ise düşüş görüldüğü ve bu değişimin her iki grupta anlamlı farklılık gösterdiği saptandı (p<0.05). Sonuç: Erken gebelik döneminde gebelere uygulanan solunum egzersizinin gebeliğe bağlı bulantı kusmayı azalttığı ve yaşam kalitelerini arttırmada etkili olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Gebelik, hemşirelik, solunum egzersizi, yaşam kalitesi, bulantı kusma.