Erklären als sprachliches handeln im daf-unterricht an der hochschule (Eine empirische analyse aus der sicht der funktional-pragmatischen perspektive am beispiel der Anadolu Universität)

Bu çalışmada, Almanca Öğretmenliği Programında öğretim elemanının ve öğrencilerin kullandığı dilsel açıklamaların sınıf içinde nasıl gerçekleştiğinin tespit edilmesi, Almanca olarak işlenen derslerde dilsel açıklamalar için tipik örnekçelerin (sprachliche Handlungsmuster) ortaya konulması ve hangi tür dilsel açıklamalar kullanıldığının incelenmesi amaçlanmıştır. Veriler, İşlevsel Edimbilim Yöntemiyle 2015- 2016 Öğretim yılı Bahar Döneminde "Almanca Gramer II", "Karşılaştırmalı Ülke bilgisi II" derslerinde 60 saatlik bir ses kaydı alınarak analiz edilmiştir. Çalışmaya 4 öğretim elemanı ve 50 öğrenci katılmıştır. Sözlü verilerin yazıya çevrilmesinde EXMERaLDA yazılımı kullanılmıştır. "Almanca Gramer II" ve "Karşılaştırmalı Ülke bilgisi II" derslerinde kendine has örnekçeler elde edilmiştir. Dilsel açıklamada genelde üç açıklama türünden (açıklama-neden, açıklama-nasıl, açıklama-ne) faydalanılmıştır. Derste giriş, gelişme ve sonuç bölümünde yapılan dilsel açıklamalar incelendiğinde, giriş ve sonuç bölümünde aynı türden dilsel açıklamalar kullanıldığı görülmektedir. Gelişme bölümünde "Almanca Gramer II", dersinde daha çok kısa dilsel açıklamalara yer verilirken, "Karşılaştırmalı Ülke bilgisi II" dersinde dilsel açıklamaların cümle halinde olduğu saptanmıştır. Analiz sonucunda elde edilen verilerin ışığında, yabancı dil derslerindeki dilsel açıklamaların, derslerde daha da verimli hale gelmesini amaçlayan somut önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözçükler: İşlevsel Edimbilimde Söylem Çözümlemesi, Almanca Yabancı Dil dersinde açıklamalar, Açıklamaların eylem örnekçeleri, Öğretim elemanın açıklamaları, Üniversite öğrencisinin açıklamaları