Ernst Cassirer`de sembol ve sembolik formlar

Ernst Cassirer (1874-1945) Kant geleneğine bağlı bir filozoftur. Onun Sembolik Formlar Felsefesi adıyla bilinen düşünce sistemi bilgi teorisi, kültür, bilim ve dil felsefesi problemlerini ve bu problemlere ilişkin analizleri içerir. Cassirer hem doğabilimsel bilgi teorisini bilimdeki yeni gelişmeler ışığında yeniden yorumlar, hem de kültür bilimlerinin bilgi teorisine yeni bir temel bulmak ister. Ayrıca o, felsefenin en köklü problemlerinden birine, varlık-düşünce ilişkisine çözüm bulmak amacındadır. Cassirer felsefede ve bilimde varolanın çevresinden uzaklaşma ve sembolikliğe doğru gidiş görür. Ancak bu, varolanla ilişkinin kesilmesi anlamına gelmez; onunla yeniden birleşmek için geçici bir ayrılmadır. Bu açıdan da o, önce sembol ve semboliklik kavramlarını, sembol oluşumunda bilincin rolünü, bilinç içerikleri ve onların oluşumunu inceler. Sembol zihnin oluşturduğu duyusal bir şeydir ve zihin ona temsil görevi vermiştir. Bunun diğer anlamı, sembolün anlam taşıyıcısı olmasıdır. Zihin dünyayı algılar, kendinde ona biçim verir ve bunu semboller halinde dışlaştırır. Aynı şekildeki biçimlendirmeler ise sembolik formları oluşturur. Bu yüzden de zihnin her üretimi, düşünce enerjisi taşır. Zihnin dünyayı mutlak biçimlendirmesinden değil, dünya hakkındaki biçimlendirmelerden, dünyaya düşünsel şekil vermeden söz edilebilir. Teorik-bilimsel bilgi de bu anlamda bir biçimlendirmedir. Bunun yanında dilin, dinin, sanatın, mitosun biçimlendirmeleri de mevcuttur. Bunların hepsi zihnin ürünü, birer sembolik formdur. Dolayısıyla tek bir dünya tablosundan söz edilemez. İzlenimlerin kaosundan düzenli bir dünya kavrayışının ortaya çıktığı her yerde, zihnin bir biçim verme fiili vardır. Bu sembolik formlar, içerikleri farklı olsa da. bilincin evrensel fenomenolojisinin aşamaları, parçalarıdır. Sembolik formların hepsi, insanın kültür dünyasının bir parçasıdır ve bu dünyayı beraberce inşa ederler. Onlar nesne dünyasının salt bir taklidi, kopyası ya da yansıması değildir; bu dünyanın -deyim yerindeyse- zihin prizmasından farklı dalga boylarında kırılıp yansıyan şekilleridir. Onlar arasında çelişki ve çatışmalar olduğu gibi, içiçelik de mevcuttur. Onlardaki her gelişme, insanın kültür dünyasının da gelişmesi anlamına gelir. ANAHTAR KELİMELER: Sembol, sembolik form, düşünsel biçimlendirme, algı, ifade, nesnelleştirme, bilinç, bilgi, dil, sanat, din, mitos.