Erzincan ilindeki kafkas (apis mellifera caucasia) ve anadolu (apis mellifera anatoliaca) ırkı ana arılarının kaliteleri üzerine farklı yetiştirme yöntemleri (larva transferi, anasız bırakma) ve mevsimin etkileri

Bu çalışmanın amacı; Erzincan İlinde Kafkas ve Anadolu ırkı ana arıların kalitesi üzerine anasız bırakma ve larva transferi yöntemlerinin, ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla hayvan materyali olarak, 10 adet Kafkas (Apis mellifera caucasia) ve 10 adet Anadolu (Apis mellifera anatoliaca) ırkı arı kolonisi kullanılmıştır. Bu çalışmada, ana arıların kalite kriterleri açısından değerlendirilmesi için 175 adet ana arı üretilmiştir. Deneme 2022 yılı ilkbahar (Nisan-Mayıs), yaz (Haziran-Temmuz) ve sonbahar (Eylül-Ekim) olmak üzere üç farklı mevsimde yapılmıştır. Araştırmada gruplar, her bir mevsim için sırasıyla Kafkas ırkı-Anasız bırakma, Kafkas ırkı-Larva transferi, Anadolu ırkı-Anasız bırakma, Anadolu ırkı-Larva transferi şeklinde oluşturulmuştur. Ana arı kalite kriterlerinden çıkış randımanına, çıkış ağırlığına, yumurtlama öncesi süreye, çiftleşme oranına, yumurtlama ağırlığına, spermateka çapına ve hacmine ve spermatozoon sayısına mevsimin etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Ana arı üretimi için en uygun mevsimin ilkbahar mevsimi olduğu, ana arıların çıkış randımanına ve çiftleşme oranına yöntemin etkisi önemli bulunurken (p<0.01), diğer kalite kriterlerinin önemsiz olduğu belirlenmiştir (P>0.05). Ana arı çıkış randımanı ve çiftleşme oranı için en uygun yöntemin larva transferi yöntemi olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca çıkış randımanına ırkın etkisi önemli bulunurken (p<0.01), diğer kalite kriterleri açısından ırkın etkisinin önemsiz olduğu saptanmıştır (p<0.01). Ana arının çıkış randımanı için en uygun arı ırkının Kafkas ırkı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ana arıların kalitesi üzerine yetiştirme yöntemi ve ırkın etkili olmadığı, en kaliteli ana arı üretiminin ilkbahar mevsiminde yapılabileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ana arı kalitesi, Irk, Mevsim, Yöntem, Erzincan İli