Erzincan' da mevcut binaların bölgesel afet risk dağılımının belirlenmesi

Ülkemiz önemli deprem kuşağı üzerinde yer almakta olup, nüfusun çoğu deprem tehlikesi altında yaşamaktadır. Günümüze kadar meydana gelmiş depremler, oluşan can ve mal kayıpları bunun en büyük göstergesidir. Ülkemizin sismik olarak en aktif bölgelerinden biri olan Erzincan ili tarihsel süreçte birçok yıkıcı depremlere maruz kalmıştır. 1939 Erzincan'da meydana gelen deprem şiddeti ve doğurduğu hasar sonuçları ile Anadolu coğrafyasının en büyük depremlerinden biri olarak tarihe geçmiştir. 1939'da meydana gelen depremin ardından Erzincan afet yerine dönüşmüş, kent başka bir alanda yeniden inşa edilmiştir. 13 Mart 1992'de kentte yıkıcı bir deprem daha meydana gelmiş, yüzlerce bina hasar almış veya yıkılmıştır. Depremin meydana getirdiği bu durum kent yerleşimindeki mevcut yapı stokunun yapısal olarak irdelenmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu kapsamda çok sayıda bina hızlı ve ekonomik olarak değerlendirilmesi için hızlı tarama yöntemine ihtiyaç duyulmuştur. Çalışmada ODTÜ tarafından geliştirilen, hızlı tarama yöntemlerinden biri olan birinci kademe (sokaktan tarama) değerlendirme yöntemi uygulanmıştır. Bu çerçevede belirlenen alanlarda tüm betonarme konut yapıları sokaktan tarama yöntemi ile değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlarla bina performans puanları hesaplanmıştır. Böylelikle binaların deprem riskine karşı öncelik sıralamaları belirlenmiştir. Çalışma yapılan alanlarda "Erzincan (Merkez) Belediyesinin İmar Planına Esas Jeolojik/Jeoteknik Etüt Raporu"'nda yer alan zemin etüt çalışmaları ile oluşturulmuş raster haritalar ArcGIS programında sayısallaştırılarak çalışmada altlık olarak kullanılmıştır. Saha ve zemin etüt çalışmalarından elde edilen veriler birleştirilerek risk haritaları oluşturulmuştur. Bu tez ile kent yerleşimindeki binalar afet riski yönünden değerlendirilerek bölgesel ölçekte bir envanter oluşturulmuştur. Yerel yöneticiler tarafından yürütülecek olan afete hazırlık strateji ve planlamalarında bilgi tabanının oluşturulmasına ve afet kaynaklı zarar azaltma çalışmalarına altlık oluşturması hedeflenmektedir.