Erzurum –Çat arasında yüzeyleyen neojen yaşlı volkanik kayaların petrografik ve jeokimyasal özellikleri

Bu çalışmada, Erzurum ilinin güneyinde, Erzurum, Çat ve Tekman ilçeleri arasındaki bölgede yayılım gösteren volkanik kayaçların petrografik ve jeokimyasal özellikleri araştırılmıştır. Çalışma konusunu oluşturan Palandöken volkanitleri Üst Miyosen yaşlı olup birincil volkanizma ürünü olan lavlar ve piroklastik ürünlerden oluşmuştur. Petrografik çalışmalar sonucunda lavların bazalt, bazaltik andezit, andezit, trakit ve dasit bileşimli, tüflerin ise bu kayaçların piroklastlarından oluşmuş litik ve kristal tüf bileşiminde olduğu belirlenmiştir. Genellikle porfirik doku olmak üzere farklı dokusal özellikler gösteren lavlarda, magma karışımını gösterir dokular da bulunmaktadır. Çalışma konusu volkanitlerin genel olarak SiO2 içerikleri %52,98-67,68 arasında değişmektedir. Jeokimyasal adlamalarda bazalttan dasite kadar değişen kayaçlar, petrografik verilerle uyumluluk göstermektedir. Genellikle orta ve yüksek K'lu kalkalkalen özellikli bu kayaçların oluşumlarında fraksiyonel kristalleşme süreçlerinin etkili olduğu görülmektedir. Genel olarak aynı köken özellikleri gösteren bu volkanitlerin litosferik manto kaynaklı ve spinel lerzolitik bileşimli bir kaynaktan oluştuğu görülmektedir. Ancak bu volkanitlerde görülen farklılaşmaların asimilasyon–fraksiyonel kristalleşme ve magma karışımı ile özellikle alt kıtasal kabuk kirlenmesine bağlı olarak gerçekleştiği görülmektedir. Jeotektonik sınıflama diyagramlarında levha içi bazalt özelliğinde olduğu belirlenen Palandöken volkanitlerinin, D.Anadolu sıkışma bölgesi/yığışım karmaşığı içerisindeki volkanizma ile uyumlu olduğu görülmektedir.