Escrow Sözleşmesi

Türk hukukunda çoğu alanda benimsenen sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca taraflar sözleşmenin içeriğini, taraflarını, şeklini mevzuatta belirlenen sınırlamalar içinde kalmak şartıyla özgürce oluşturabilme imkanına sahiptir. Kanunda bulunmayan yeni bir sözleşme tipi yaratma imkanı; tarafların değişen ve gelişen ticari ve ekonomik hayata ayak uydurmaları ve ihtiyaçları doğrultusunda sözleşmeler yapabilmelerine fırsat tanıması bakımından oldukça zaruridir. Sözleşme özgürlüğünün bir görünümü olan isimsiz sözleşmelerden "escrow sözleşmesi" çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Escrow sözleşmesine; sıkça kullanılan satış, eser, hizmet, vekalet vb. sözleşmelerin edimlerinin ifası sırasında oluşması muhtemel belirsizlikleri gidermek maksadıyla başvurulmaktadır. Escrow sözleşmesi ABD'de gelişimini tamamlayıp günümüzdeki halini almış ve sıkça başvurulan bir kurum olmuşsa da ülkemizde uygulama alanı henüz yok denecek kadar azdır. Bir satış sözleşmesinde malın teslim edilip bedelin alınamaması veya bedelin ödenip malın teslim alınamaması; bir vekalet sözleşmesinde avukatın vekalet ücretini tahsil edememesi veya vekalet ücretini önden alan bir avukatın davayı gereği gibi takip etmemesi, bir eser sözleşmesinde eserin tamamlanıp ücretin alınamaması veya ücretin alınıp eserin gereği gibi tam ve eksiksiz teslim edilmemesi gibi "risklerin" ve "güvensizlik sorununun" escrow sözleşmesi kapsamında bertaraf edilebilmesi mümkün gözükmektedir. Bu incelemeler sırasında kullanılan yöntem; söz konusu sözleşmenin Türk hukuk sisteminde sözleşme türleri arasındaki yerinin tespit edilerek benzer sözleşmelerle karşılaştırma yapılmak suretiyle sözleşmenin yapısının, yerinin ve hukukumuzda uygulanabilir olup olmadığının incelenmesidir. Söz konusu unsurlar belirlenirken sözleşmenin kurulması, fonksiyonları, tarafların hak ve borçları, borçların ifası ve sözleşmenin sona ermesi temel inceleme noktaları olarak belirlenmiştir. Çalışmada; escrow sözleşmesinin anlaşılır ve uygulanır olması; bu sayede ülkemizde bu alanlarda çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümünün masraf, zaman kaybı ve hak kaybına sebebiyet verme ihtimallerinin giderilmesi, uluslararası ilişkilerde güvenin arttırılması hususuna hukuki bir katkı sağlanmaya çalışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: escrow sözleşmesi, yedieminlik sözleşmesi, saklama sözleşmesi, Kaliforniya Finansal Kanunu