Theses supervised by Prof. Dr. Süleyman Yılmaz
10 theses · Aksaray University, Ankara University
İkili sıvı kristal karışımların spektroskopik yöntemle incelenmesi
Optik anizotropi araştırmalarında kullanışlı metotlardan biride spektroskopik ölçümlerdir. Bunun için uygun bir teknik ultraviole/görünür spektroskopisidir. Bu çalışmada 5CB ve 8CB nematik sıvı kristalleri belirli bir sıcaklıkta değişken elektrik alan altında çalışılmıştır. 387-780nm dalgaboyu aralığında, nematik sıvı kristal ikili karışımlarının optiksel anizotropisi bir sıcaklık kontrolörü ve UV/Vis sepktrometresiyle incelendi. Bu çalışmanın temel amacı uygulanan bir alternative gerilimde nematik sıvı kritalin elektro optik geçirgenliğini araştırmaktadır. Ölçümler dalga boyunun bir fonksiyonu olarak gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Spektroskopi, AC Elektrik Alan, Nematik Sıvı Kristaller, İkili Karışımlar
Temel bilim derslerinin öğrencilerde bıraktığı olumsuz algının nedenleri: Ortaokul öğrencilerinin temel bilim derslerine bakışı ve çözüm önerileri
Bu araştırmada, ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin üniversiteye girişte meslek tercihlerini etkileyecek olan temel bilim dersleriyle ilgili düşüncelerini belirlemek ve öğrencilerin fene yönelik motivasyon, tutum ve ilgilerinin farklı değişkenler açısından (cinsiyet, sınıf düzeyi, meslek tercihi, akademik başarı, fenle ilgili meslek seçimi) araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Aksaray ili merkezde öğrenim gören 11.469 ortaokul öğrencisi ve örneklemini, Aksaray ili merkezde bulunan ve sistematik örnekleme yöntemiyle belirlenen 9 farklı ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıfındaki 900 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Bağımsız değişken olarak kişisel bilgiler; bağımlı değişken olarak motivasyon, tutum ve ilgi puanları ele alınmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu, öğrenci motivasyon, tutum ve ilgilerini ölçmeyi amaçlayan "Üniversitelerin Temel Bilimlerine İlişkin Bölümlerin Tercih Edilmeyişinin Nedenlerini Belirleme Anketi" kullanılmıştır. Öğrencilerin motivasyon, tutum ve ilgi puanlarının normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir (p<.001). Bu nedenle araştırmada parametrik olmayan (nonparametric) testler kullanılmıştır. Öğrencilerin fen motivasyonu, tutumu ve ilgilerinin cinsiyet değişkenine göre incelenmesinde kız öğrenciler lehine anlamlı bir farkın ortaya çıktığı görülmüştür. Öğrencilerden en yüksek fen motivasyonuna, tutumuna ve ilgisine 6. sınıf öğrencilerinin sahip olduğu, bunu sırayla 8. ve 7. sınıf öğrencilerinin izlediği görülmüştür. Öğrencilerin fen motivasyonu ile fen tutumu arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin fen motivasyonu ile fen ilgisi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin fen tutumu ile fen ilgisi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Grupların sıra ortalamaları dikkate alındığında en yüksek fen motivasyonuna 85-100 arası puan alan öğrencilerin sahip olduğu, bunu 45-54, 70-84, 55-69, 0-44 arası puan alan öğrencilerin izlediği, en yüksek fen tutumuna 85-100 arası puan alan öğrencilerin sahip olduğu, bunu 45-54, 55-69, 70-84, 0-44 arası puan alan öğrencilerin izlediği, en yüksek fen ilgisine 85-100 arası puan alan öğrencilerin sahip olduğu, bunu 45-54, 70-84, 0-44, 55-69 arası puan alan öğrencilerin izlediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin fene yönelik motivasyon, tutum ve ilgi düzeyleriyle meslek seçimi arasında düşük düzeyde, ters ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Ders dışı etkinliklerle desteklenen öğrenci merkezli çevre eğitiminin, 7. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlıklarına etkisi
Bu araştırmanın amacı okul dışı etkinliklerle ve öğrenci merkezli olarak verilen çevre eğitiminin bireylerdeki çevre okuryazarlığı, bilimsel süreç becerileri ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisini gözlemlemektir. Araştırma, 2013-2014 öğretim yılı güz döneminde Niğde ilinde bir devlet okulunda 7. Sınıfa devam eden 47 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin çevre bilgisi, bilinci, tutum ve kaygılarına yönelik hazırlanan bir eğitim çalışmasıdır. Bu çalışma deney ve kontrol gruplu yapılmıştır. Çalışmada, öntest-sontest ve kalıcılık testleri uygulanarak deney ve kontrol grupları arasındaki çevre bilgisi, bilinci, tutum ve kaygı farkları araştırılmıştır. Kontrol ve deney gruplarının oluşturulmasında öğrencilerin çalışmaya katılma isteklerinin kullanılmasından dolayı yarı deneysel model kullanılmıştır. Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri aynı sınıf seviyesinde oldukları için eşit olarak kabul edilmiştir. Araştırma sürecinde öğrencilerle yakın bir temas ve ilgi kurulmuş, yapılan çalışmanın etkileri ve sonuçları gözlemlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucu ulaşılan bulgular, uygulanan testler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen bulguların analizinde ve yorumlanmasında SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Araştırma sonucu ulaşılan bilgiler ışığında çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çevre, Okul dışı eğitim, Çevre bilinci, Çevresel tutum, Çevre bilgisi.
Görme engelliler okullarında görev yapan fen bilimleri dersi öğretmenleri ile öğrencilerinin öğrenme ortamları hakkındaki görüşleri
Bu araştırmada görme engelliler okullarında görev yapan fen bilimleri dersi öğretmenlerinin ve öğrencilerin öğrenme ortamları hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılan çalışmada "Bu Sınıfta Neler Oluyor?" ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 21 fen bilimleri öğretmeni ve 430 görme engelli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın önemli bulguları arasında fen bilimleri öğretmenleri ile görme engelli öğrencilerin öğretim ortamına yönelik görüşleri arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı yer almaktadır. Ayrıca fen bilimleri öğretmenlerinin öğretim ortamına yönelik görüşlerin her bir alt boyutu arasındaki korelasyon istatistiksel açıdan anlamlıdır.
Alternatif değerlendirme yaklaşımlarının öğrencilerin akademik başarıları, mantıksal düşünme ve sorgulama becerileri üzerine etkisi
Bu çalışmada, alternatif değerlendirme yaklaşımlarının öğrencilerin akademik başarılarına, mantıksal düşünme ve sorgulama becerilerine olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya ait uygulamalar, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında, Türkiye'nin güney bölgesinde yer alan bir ilçeye bağlı iki köy okulundaki altmış üç altıncı sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Çalışmada ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmada gruplar, iki deney ve bir kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Birinci deney grubundaki öğrencilere teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme, ikinci deney grubundaki öğrencilere kâğıt-kalem kullanarak yapılan alternatif ölçme ve değerlendirme, üçüncü bir grup olan kontrol grubundaki öğrencilere ise geleneksel ölçme ve değerlendirme uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak; "Elektriğin İletimi" ünitesine ait sorulardan oluşan "Akademik Başarı Testi (ABT)", "Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi (MDYT)" ve "Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği (SÖBAÖ)" kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statical Package for Social Science) istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın analizlerinde; non-parametrik istatistik tekniklerinden Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis H-Testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Çalışma sonucu ile ilgili elde edilen bulgularda; geleneksel değerlendirme tekniği akademik öğrencilerin sorgulama öğrenme becerileri algısı üzerinde olumlu etkisinin olduğu ve yapılan teknoloji destekli alternatif değerlendirme tekniğinin öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı üzerinde olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir. Uygulamaların mantıksal düşünmeye etki etmediği belirlenmiştir.
Bilişim Hukuku kapsamında hizmet seviyesi sözleşmesi
Hizmet seviyesi sözleşmesi, ifa edilecek edimlerin ayrıntılı olarak düzenlendiği, hizmet seviyesi hedeflerinin belirlendiği, ifanın genellikle otomatik olarak ölçüldüğü, sözleşmenin ihlali halinde tarafların sözleşmede kararlaştırdığı yaptırımların uygulama alanı bulduğu, iki tarafa borç yükleyen, ivazlı ve sürekli edimli kendine özgü (sui generis) bir sözleşmedir. Bu çalışmada "Bilişim Hukuku Kapsamında Hizmet Seviyesi Sözleşmesi" farklı açılardan ele alınmış ve üç bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde HSS'nin tanımına, unsurlarına, taraflarına yer verilmiştir. Ayrıca HSS'nin kurulması ve şekli incelenmiştir. Son olarak HSS'nin hukuki niteliği inceleme konusu yapılmıştır. İkinci bölümde tarafların borçları ve borca aykırılığın sonuçları incelenmiştir. Tarafların borçları kapsamında hizmet sağlayıcının borçları ve kullanıcının borçları ayrı ayrı ele alınmıştır. Borca aykırılığın sonuçları ise hizmet sağlayıcı ve kullanıcı bakımından ayrı ayrı incelenmiştir. Hizmet sağlayıcı bakımından borca aykırılık kapsamında genel hükümler ve sözleşmede kararlaştırılan yaptırımlar ele alınmıştır. Son olarak, üçüncü bölümde HSS'nin sona erme halleri ve sona ermenin sonuçlarına yer verilmiştir. Sona erme halleri kendiliğinden sona erme ve hukuki işlemle sona erme şeklinde ikiye ayrılarak incelenmiştir. Sona ermenin sonuçları kapsamında sona ermenin genel sonuçları, iade yükümlülüğü ve çerçeve sözleşme ile HSS arasındaki ilişki incelenmiştir.
Escrow Sözleşmesi
Türk hukukunda çoğu alanda benimsenen sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca taraflar sözleşmenin içeriğini, taraflarını, şeklini mevzuatta belirlenen sınırlamalar içinde kalmak şartıyla özgürce oluşturabilme imkanına sahiptir. Kanunda bulunmayan yeni bir sözleşme tipi yaratma imkanı; tarafların değişen ve gelişen ticari ve ekonomik hayata ayak uydurmaları ve ihtiyaçları doğrultusunda sözleşmeler yapabilmelerine fırsat tanıması bakımından oldukça zaruridir. Sözleşme özgürlüğünün bir görünümü olan isimsiz sözleşmelerden "escrow sözleşmesi" çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Escrow sözleşmesine; sıkça kullanılan satış, eser, hizmet, vekalet vb. sözleşmelerin edimlerinin ifası sırasında oluşması muhtemel belirsizlikleri gidermek maksadıyla başvurulmaktadır. Escrow sözleşmesi ABD'de gelişimini tamamlayıp günümüzdeki halini almış ve sıkça başvurulan bir kurum olmuşsa da ülkemizde uygulama alanı henüz yok denecek kadar azdır. Bir satış sözleşmesinde malın teslim edilip bedelin alınamaması veya bedelin ödenip malın teslim alınamaması; bir vekalet sözleşmesinde avukatın vekalet ücretini tahsil edememesi veya vekalet ücretini önden alan bir avukatın davayı gereği gibi takip etmemesi, bir eser sözleşmesinde eserin tamamlanıp ücretin alınamaması veya ücretin alınıp eserin gereği gibi tam ve eksiksiz teslim edilmemesi gibi "risklerin" ve "güvensizlik sorununun" escrow sözleşmesi kapsamında bertaraf edilebilmesi mümkün gözükmektedir. Bu incelemeler sırasında kullanılan yöntem; söz konusu sözleşmenin Türk hukuk sisteminde sözleşme türleri arasındaki yerinin tespit edilerek benzer sözleşmelerle karşılaştırma yapılmak suretiyle sözleşmenin yapısının, yerinin ve hukukumuzda uygulanabilir olup olmadığının incelenmesidir. Söz konusu unsurlar belirlenirken sözleşmenin kurulması, fonksiyonları, tarafların hak ve borçları, borçların ifası ve sözleşmenin sona ermesi temel inceleme noktaları olarak belirlenmiştir. Çalışmada; escrow sözleşmesinin anlaşılır ve uygulanır olması; bu sayede ülkemizde bu alanlarda çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümünün masraf, zaman kaybı ve hak kaybına sebebiyet verme ihtimallerinin giderilmesi, uluslararası ilişkilerde güvenin arttırılması hususuna hukuki bir katkı sağlanmaya çalışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: escrow sözleşmesi, yedieminlik sözleşmesi, saklama sözleşmesi, Kaliforniya Finansal Kanunu
Yapay zekâya elektronik kişilik tanınması
Yapay zekâ teknolojisi, bilgisayar teknolojisindeki gelişmelere paralel bir şekilde hızla gelişmektedir. Kendi kendine öğrenen, davranışları önceden tam olarak tahmin edilemeyen otonom yapay zekâ sistemleri, bu gelişmelerin bir sonucu olarak insanların kullanımına sunulmuştur. Otonom yapay zekâ sistemlerinin kullanılmasıyla birlikte birtakım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Otonom yapay zekâ sistemi bir sözleşmenin kurulmasına katıldığı ya da bir zarara sebep olduğu takdirde ortaya çıkan sonuçlarla bir hukuk süjesi arasında bağlantı kurulması gerekmektedir. Pozitif hukuk sorumluluk açısından meydana gelen zararları tazmin etmek konusunda elverişli görünmektedir, fakat özellikle yapay zekâ hukuki işlemlerin kuruluşunda rol oynadığında soruna cevap üretmekte yetersiz kalmaktadır. Ortaya çıkan ve gelecekte ortaya çıkabilecek başka sorunlara peşinen çözüm bulmak adına ileri sürülen görüşlerden birisi otonom yapay zekâ sistemlerini "süje" olarak kabul etmektir. Bu çerçevede çalışmada otonom yapay zekâ sistemleri için "elektronik kişilik" türünde yeni bir statü oluşturulup oluşturulamayacağı ele alınmıştır.
Kişisel verilerin korunmasının kişilik hakkı bağlamında ele alınışı
Dijital dünyada yaşamanın bir sonucu olarak kişisel verilerin işlenmesinin gerçekleştiği ortam bugün çoğunlukla dijital ortamlar olup verilerin saklanmasında, verilere yetkisiz erişimde, verileri hukuka aykırı kullanımda ciddi artış yaşanmıştır. İnternete bağlı dijital ortamlar; insanları sosyal, cezai, hukuki çeşitli sonuçlarla karşı karşıya bırakmıştır. Etkileşimin çoğunluğunun gerçekleştiği bu ortamlarda; giderek daha büyük hızlarla artan veri akışının ortasında hayatları şeffaflaşmış ve yalnız bırakılma hakkından yoksun bireyler artık sadece devlet tarafından değil, özel hukuk kişileri tarafından da gözetlenmektedir. Bu bağlamda temel hukuk normları ile korunan bireyin teknolojinin de getirdiği sosyal değişimle oluşan ihtiyaca binaen bazı hukuki konularda özel olarak korunması gerekmiştir. Bunlardan biri de, kişisel verilerin korunmasıdır. Kişisel verilerin korunması hukuku çok yönlü olup etki alanı da çok geniştir. Alman Federal Mahkemesinin "Nüfus Sayımı" kararının tüm dünyayı etkilemesi gibi Avrupa Birliğinin kişisel verilerin korumasına ilişkin düzenlemeleri de dünya çapında etki ve sonuçlarını doğurmaktadır. Türk hukukunda da tüm bu gelişmeler çerçevesinde değişiklikler yapılmaktadır. Kişisel verilerin korunma hakkının hukuki niteliğine ilişkin doktrinde çeşitli görüşler mevcuttur. Bunlardan kişilik hakkı görüşüne göre, kişisel veriler kişilik hakkı bağlamında korunmalıdır. Kişilik hakkının sağladığı koruma, kişisel verilere yönelik haksız saldırılarda önemli bir koruma yoludur. Dijital dünya ve teknolojik gelişmeler neticesinde mevcut genel hukuk normlarına yeniden ama bu sefer kişisel verilerin korunması bağlamında başvurulması gerekmiş ve kişilik kavramı, kişilik değerleri, kişilik hakkı, kişiliği koruma yolları yeniden önem kazanmıştır.
Kişisel verilerin korunmasının kişilik hakkı bağlamında ele alınışı
Dijital dünyada yaşamanın bir sonucu olarak kişisel verilerin işlenmesinin gerçekleştiği ortam bugün çoğunlukla dijital ortamlar olup verilerin saklanmasında, verilere yetkisiz erişimde, verileri hukuka aykırı kullanımda ciddi artış yaşanmıştır. İnternete bağlı dijital ortamlar; insanları sosyal, cezai, hukuki çeşitli sonuçlarla karşı karşıya bırakmıştır. Etkileşimin çoğunluğunun gerçekleştiği bu ortamlarda; giderek daha büyük hızlarla artan veri akışının ortasında hayatları şeffaflaşmış ve yalnız bırakılma hakkından yoksun bireyler artık sadece devlet tarafından değil, özel hukuk kişileri tarafından da gözetlenmektedir. Bu bağlamda temel hukuk normları ile korunan bireyin teknolojinin de getirdiği sosyal değişimle oluşan ihtiyaca binaen bazı hukuki konularda özel olarak korunması gerekmiştir. Bunlardan biri de, kişisel verilerin korunmasıdır. Kişisel verilerin korunması hukuku çok yönlü olup etki alanı da çok geniştir. Alman Federal Mahkemesinin "Nüfus Sayımı" kararının tüm dünyayı etkilemesi gibi Avrupa Birliğinin kişisel verilerin korumasına ilişkin düzenlemeleri de dünya çapında etki ve sonuçlarını doğurmaktadır. Türk hukukunda da tüm bu gelişmeler çerçevesinde değişiklikler yapılmaktadır. Kişisel verilerin korunma hakkının hukuki niteliğine ilişkin doktrinde çeşitli görüşler mevcuttur. Bunlardan kişilik hakkı görüşüne göre, kişisel veriler kişilik hakkı bağlamında korunmalıdır. Kişilik hakkının sağladığı koruma, kişisel verilere yönelik haksız saldırılarda önemli bir koruma yoludur. Dijital dünya ve teknolojik gelişmeler neticesinde mevcut genel hukuk normlarına yeniden ama bu sefer kişisel verilerin korunması bağlamında başvurulması gerekmiş ve kişilik kavramı, kişilik değerleri, kişilik hakkı, kişiliği koruma yolları yeniden önem kazanmıştır.