Eski Mezopotamya'da törenler

Tabiat olaylarını izah edemediğinde ya da korktuklarında kendilerinden daha güçlü gördüğü şeylere inanan insanoğlu, aslında kâinatın tek bir Allah tarafından idare edilebileceğini aklına sığdıramadığı için çok tanrılı bir inanç sistemi oluşturmuştur. Birbirinden farklı tanrıları bulunan eskiçağ Mezopotamya toplumları bu tanrıları insan biçiminde tasavvur ederek derecelendirmişlerdir. Tabiattaki olayların tanrılar tarafından yönlendirildiğine ve gelecekte olacak olaylara onların karar verdiklerine inanmışlardır. Bu nedenle onları memnun etmek için tanrılara törenler düzenlemişler ve kurbanlar sunmuşlardır. Bununla birlikte insanoğlunun yaratılışından bu yana toplumlara peygamberler gönderildiği ve tek Allah inancının yer yer hâkim olduğu kabul edilmelidir.Mezopotamya kavimleri tanrıları insan gibi düşündüklerinden gün içerisinde onlara törenler düzenleyerek yiyecekler sunmuşlardır. Sumerliler ?Ningirsu'nun Arpasını Yeme Ayı?, ?Ceylan Yeme Ayı? ve ??ulgi Bayramı Ayı? gibi her yıl pek çok bayram yaptıklarını biliyoruz. Ancak tezimiz sırasında yapmış olduğumuz çalışmalar neticesinde bu bayramların ayrıntıları hakkında bir bilgiye ulaşamadık. Mezopotamya kavimlerinin düzenledikleri törenler içerisinde en önemlisi Yeni Yıl bayramı olmuştur.Önemli bir işleve sahip olan mitler, inancı düzenler ve güçlendirir. Pek çok mitin ritüelle bağlantısı bulunmaktadır. Eskiçağ toplumlarında önemli bir yeri olan Yeni Yıl bayramının temeli bir Sumer mitine dayanmaktadır. Dumuzi ile İnanna arasındaki kutsal evlilik töreni Sumerlilerden itibaren dönemin kralı ve din kadınlarının başının temsili olarak katıldığı törenlerle kutlanmıştır. Eskiçağ toplumları tanrının yeraltına inişini kuraklık ve kıtlık olarak yorumladığı için üzüntü ile karşılarken, tanrının yeryüzüne çıkması bolluk ve bereketi getirdiği inancı nedeniyle sevinçle karşılanmıştır. Baharın gelişinin kutlanması olarak da ifade edilen bu olay günümüz toplumları tarafından Nevruz bayramı olarak kutlanmaktadır.Tapınaklarda düzenlenen törenler içerisinde en önemlilerinden biri de ağız açma ve ağız yıkama ritüelidir. Tanrıyı neşelendirmek için yapılan ağız açma töreninde lezzetli ve güzel kokulu maddeler tanrı heykelinin ağzına verilirdi. Ağız yıkama ise özel bir kap içindeki temizleyiciler ile zenginleştirilmiş suyun heykelin ağzına dökülmesiyle gerçekleştirilirdi. M?s pî veya ağız yıkama ritüeli ile tanrının ruhunun heykelin ruhunu doldurduğuna inanılırdı. Heykel uzakta iken festivaller yapılmazdı. Bu nedenle heykeller zaman zaman kaçırılarak çeşitli bölgelere boyun eğdirmek amacı ile politik bir araç olarak kullanıldı.Anahtar Sözcükler1. Mezopotamya2. Bayram3. Kurban4. Tanrı5. Ak?tu