Ev kadınlarında siberkondri düzeyi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Amaç: Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojisinin hızla gelişmesiyle internetten sağlık arama davranışı artmıştır. Sağlık bilgisi araması nedeniyle artan sağlık kaygısına 'siberkondri' denir. Bu çalışma ile ruhsal hastalık yönünden riskli olan ev kadınlarının siberkodri düzeyinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup, Tokat il merkezinde bulunan dört Hanımeli Kültür ve Sanat Merkezi'nden kurs alan 410 ev kadını ile yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ) kullanılmıştır. Veriler SPSS 24.0 programı ile yüzde, ortalama, ANOVA, T testleri, Mann Withney U ve Kruskall Wallis testleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda yer alan katılımcıların sağlık problemi yaşadığında %72,9'u hemen sağlık kuruluşuna gitmekte olup, %52,2'si ilk olarak aile hekimliğini tercih edip, %71,2'si son bir ayda 0-1 kez sağlık kuruluşuna başvuruda bulunmuştur. Ev kadınlarının %48,5'i sağlıkla ilgili araştırma yapmak için, %44,1'i ortalama internette 1-2 saat vakit geçirmektedir. Çalışmaya katılanların 68,3'ü doktora gitmeden önce internette sağlık arama davranışı yapmakta ve bunun yararlı olduğunu düşünmektedir. Zorlantı alt boyutundan alınan ortalama puan 15,38±6,32, aşırı kaygı boyutunda 18,17±5,67, aşırılık boyutunda 21,45±6,01, içini rahatlatma boyutunda 14,33±3,36, doktora güvensizlik boyutunda 8,04±3,36 ve SCÖ toplam puanında ise 77,36±14,40'tır. Eğitim, gelir, sağlık kurumuna başvuru sıklığı, sağlık problemiyle baş etmede internet ya da sosyal medyayı tercihi, dijital ortamda sağlıkla ilgili yayınları takip, doktora gitmeden internetten araştırma yapma durumları ile siberkondrinin anlamlı ilişkisi bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Çalışmaya katılım sağlayan ev kadınlarının zorlantı, aşırı kaygı ve içini rahatlatma alt boyut puanları düşük iken aşırılık ve doktora güvensizlik alt boyut puanları ile siberkodri toplam puanının orta düzeye yakındır. Lisans ve üzeri eğitime sahip, geliri giderden fazla olan, son bir ayda altı ve üzeri sağlık kurumuna başvuran, doktora gitmeden internetten araştırma yapan, diğer cihazlar ile internet erişimini sağlayanların yanında dijital ortamda sağlıkla ilgili yayınları sıklıkla ve her zaman takip edenlerin toplam ölçek puanı daha yüksektir. Anahtar Kelimeler: Siberkondri, Ev Kadını, Sağlık Kaygısı, Halk Sağlığı, Hemşirelik