Launaea mucronata'nın alkolı̇k ekstresı̇nı̇n ve kapsüllenmı̇ş nanopartı̇küllerı̇n turunçgı̇llerde unlu böcek Nipaecoccus viridis'e karşı etkı̇nlı̇ğı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇

Narenciye ağaçları ekonomik açıdan önemli olup, küresel meyve üretiminde ilk sırada yer almaktadır ve Irak yaklaşık 140.000 dekarlık önemli bir ekim alanına sahiptir. Ancak narenciye ağaçları, Nipaecoccus viridis ve diğer böcekler gibi büyümelerini ve üretimlerini etkileyen çeşitli zararlılara maruz kalmaktadır. Kimyasal mücadele yöntemleri, meyve bahçelerinde N. viridis'in yeniden canlanmasına yol açarak çevre dostu yaklaşımları önemli hale getirmiştir. N. viridis'in özellikleri ve üreme şekilleri, kontrolünü zorlaştırmakta ve geleneksel yöntemler genellikle etkisiz kalmaktadır. Yüksek doğurganlık, hızlı koloni oluşumu ve genetik direnç aktarımı sergileyerek yayılmasını endişe verici hale getirmektedir. Bu çalışma, N. viridis ile mücadele etmek için doğal Irak kökenli çevresel ekstraktların, özellikle de Launaea mucronata'nın kullanılmasına yoğunlaşmaktadır. L. mucronata'daki fenoller, terpenler ve alkaloidler gibi aktif bileşikler, Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) programlarına uygun olarak bitkiler, hayvanlar veya insanlar üzerinde olumsuz etkileri olmadan N. viridis'in çeşitli evrelerini etkilemektedir. L. mucronata özütünün nano ölçekli versiyonlarını, 500 ppm ve 1000 ppm konsantrasyonlarda turunçgil unlubiti yumurtalarını, sürüngenlerini ve yetişkinlerini nasıl etkilediklerini görmek için çalışmalar yürütülmüştür. Yumurtalar üzerindeki sonuçlar, 500 ppm ve 1000 ppm için sırasıyla % 43,13 ve % 66,59 ölüm oranları göstermiştir. Sürüngenlerde ise ölüm oranları 500 ppm ve 1000 ppm için sırasıyla % 35,78 ve % 70,17'dir. Erginler için ölüm oranları 500 ppm ve 1000 ppm için sırasıyla % 45,85 ve % 83,82'dir. İstatistiksel analiz, iki konsantrasyon (yumurta, sürüngen ve ergin) arasında önemli farklılıklar olduğunu göstermiş ve daha yüksek konsantrasyonun zararlı kontrolünde daha etkili olduğunu düşündürmüştür. Turunçgil unlubiti evreleri (yumurtalar, sürüngenler ve yetişkinler) test tüpü çalışmasında 2000 ppm konsantrasyonunda doğal L. mucronata ekstraktı ile işleme tabi tutulmuştur. Sonuçlar, kontrol grubuna kıyasla yumurtalar için % 52'lik ölüm oranları göstermiştir. Sürüngenler için ölüm oranı %80 olmuştur. Yetişkinlerde ise ölüm oranı % 43,3'tür. Bu, L. mucronata ekstraktının ikincil bileşikleri nedeniyle turunçgil unlubiti evreleri üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Yarı saha deneylerinde, nano-Launaea ekstraktı 24, 48 ve 72 saat aralıklarla kullanılmıştır. Sonuçlar 72, 48 ve 24 saat sonra erginler için sırasıyla % 93,7, % 86,45 ve % 73,58 nispi etkinlik yüzdeleri göstermiştir. Sürüngenler için ise, söz konusu sürelerden sonra göreceli etkinlik yüzdeleri sırasıyla %95, %88,9 ve %76,5'tir. Bu da nano ekstraktların zamanla daha etkili hale geldiğini göstermektedir. Doğal Launaea ekstraktı ile yapılan yarı saha deneylerinde, 24 saat sonra erginler ve sürüngenler için nispi etkinlik yüzdeleri sırasıyla % 80,8 ve % 67,3 olmuştur. 72 saat sonra, erginler için bu oranlar % 29,9 ve sürüngenler için % 11,1 olmuştur. Bu da nano-ekstraktların zaman içinde doğal ekstrakta kıyasla daha yüksek etkinlik gösterdiğini ortaya koymaktadır.