Kök kanal tedavisinde kullanılan farklı irrigasyon sistemlerinin smear tabakası üzerindeki etkinliklerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı üç farklı irrigasyon tekniğinin endodontik tedavi endikasyonu konulan üst çene orta keser dişlerin kök kanal preparasyonu esnasında oluşan smear tabakası üzerindeki etkinliklerinin in vitro ortamda incelenmesidir.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada periodontal problemli yeni çekilmiş 60 adet insan üst orta kesici diş kullanıldı. Dişlerin seçiminde kök boyları birbirine yakın olan, eğimli olmayan ve aynı genişlikte pulpaya sahip dişler tercih edildi. Çekim sonrasında dişlerin kök yüzeylerinde oluşan dokular kretuar ile uzaklaştırıldı. Fırçalar ile kök yüzeyleri temizlendi. Çalışmada kullanılacak güne kadar dişler oda sıcaklığında ve distile su içerisinde bekletildi. Mine sement sınırının 2 mm üzerinden dişlerin kronlarının uzun akslarına dik olacak şekilde kesildi. Her biri 20 dişten oluşan rastgele 3 farklı gruba ayrıldı. Dişlerin kuronal girişleri 5 numaralı Gates Glidden frez yardımıyla genişletildi. Kök kanal preparasyonuna çok fonksiyonlu endodontik motor cihazı ve Protaper döner aletleri kullanılarak başlandı. İlk önce 15 numaralı K tipi kanal eğesi ile kök kanal boyları ölçüldü ve çalışma boyu foramen apikaleden 1mm kısa olacak şekilde belirlendi. Döner aletlerden ilk önce SX eğesi sonra da sırasıyla S1, S2, F1, F2 ve F3 eğeleri kullanılarak genişletme işlemi sonlandırıldı. Her bir grupta irrigasyon işlemi için farklı irrigasyon teknikleri kullanıldı. 1. Grupta ultrasonik irrigasyon cihazı ile irrigasyon yapıldı. Endodontik işlem için ayarlanmış frekansta ve özel hazırlanmış E4 ve E11 uçlar kullanılarak irrigasyon işlemi yapıldı. İrrigasyon solüsyonu olarak 1. haznesine % 5.25'lik NaOCl konulurken 2. haznesine ise % 17'lik EDTA solüsyonu eklendi. Her eğe geçişlerinde % 5.25'lik NaOCl kullanılırken, final irrigasyon işleminde distile su kullanıldı. 2. Grupta irrigasyon işlemi klasik yöntem ile yapıldı. SX eğesi kullanıldıktan sonra 27-gauge plastik şırınga ile % 5.25'lik NaOCl solüsyonu ile irrigasyon yapıldı. Her eğeden sonra irrigasyon işlemi tekrar edildi ve final irrigasyon işlemi distile su ile yapıldı. 3. grupta ise irrigasyon işlemi Endo-Vac cihazıyla yapıldı. Her eğe geçişlerinde MDT (master delivery tip) ve macro canula ile % 5.25'lik NaOCl ile irrigasyon yapıldı. Daha sonra micro canula ile % 17'lik EDTA ve % 5.25'lik NaOCl kullanılarak irrigasyon işlemine devam edildi. Final irrigasyon işleminde distile su kullanıldı. İrrigasyon işlemlerinden sonra kanallar paper pointlerle kurutuldu. Preperasyon işleminden sonra dişler bukko lingual ve longitudinal yönde ince oluklar açılarak airatöre takılmış ince alev uçlu frez yardımıyla ikiye ayrıldı. Dişlerin kök yüzeylerinin kuronal, orta ve apikal bölgelerindeki smear tabakası SEM cihazında incelendi. Elde edilen bulgular Kruskal Wallis Tek yönlü Varyans analizi (p<0.05) ile değerlendirildi.Bulgular: Grup 1 (Ultrasonik), grup 2 (Klasik) ve grup 3 (Endo-Vac) arasında kök yüzeylerini temizleme kapasitesi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Yani her üç grupta da smear tabakasının varlığı ve dentin tübüllerinin açık olup olmadığı bakımından kök yüzeyinin kuronal, orta ve apikal bölgelerin değişkenliğine rastlanılmıştır.Sonuç: Dişlerin kök kanal yüzeylerindeki smear tabakasının temizlenebilme kapasitelerinin incelendiğinde kuronal bölgede ultrasonik irrigasyon sisteminin, orta bölgede klasik şırınga yönteminin, apikal bölgede ise Endo-Vac cihazıyla yapılan irrigasyon sisteminin başarılı olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ultrasonik İrrigasyon, Endo-Vac, Smear tabakası, NaOCl, EDTA, SEM