Evden çalışmanın evlilik doyumu, ebeveyn tükenmişliği ve iyi oluş üzerine etkisi

Pandemi döneminde, yürürlükteki yasaklar nedeniyle mecburi olarak uygulama alanı genişleyen uzaktan çalışma uygulamalarının, pandemi sonrasında iş hayatında kendine yer bulmaya devam ettiği görülmektedir. Verimlilik, maliyet azaltımı, çalışan ihtiyaç ve talepleri vb sebeplerin bahse konu hususta önemli bir rol oynadığı değerlendirilmektedir. Yapılan çalışmalar evden çalışma süreç/uygulamalarının tüm çalışanlar üzerinde aynı etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Klasik çalışma düzeni dışında ofis harici yerlerden ve çoğunlukla bireylerin evlerinden yürüttükleri çalışma düzenlerinin çalışanları mental ve fiziksel yönden etkilediği, ancak bu etkilerin olumlu ya da olumsuz olması hususunda ortak bir görüş birliği olmadığı tespit edilmiştir. Günümüzde yaşanan evden çalışma süreçlerine istinaden, iş-aile sınırlarının iç içe geçmesi, iş-aile talep ve ihtiyaçlarının farklılık göstermesi durumları göz önüne alındığında, evden çalışanlar dahilinde "Mental İyi Oluş"- "Evlilik Doyumu"- "Ebeveyn Tükenmişliği" ilişkilerinin gözlemlenmesinin, ilave olarak kişilerin demografik belirleyicilerinin bahse konu faktörler üzerindeki etkilerinin incelenmesinin faydalı olacağı değerlendirilmiştir. Bu maksatla, 412 kişilik örneklem dahilinde internet ortamında bir anket çalışması yürütülmüştür. Yapılan anket çalışmalarında demografik belirleyici soruların hitamında geçerlilik ve güvenilirlikleri daha önceki çalışmalar ile kabul edilmiş "Evlilik Doyumu" ölçeği (Tezer, 1996), "Ebeveyn Tükenmişliği" ölçeği (Roskam, 2018) ve "Mental İyi Oluş Ölçeği" (Tenant vd., 2017) kullanılmıştır. Elde edilen verilere istinaden genel olarak evden çalışan kişilerde, evlilik doyumu, iyi oluş arasında pozitif yönde bir bağlantının olduğu ve ebeveyn tükenmişliği ile evlilik doyumu- mental iyi oluş arasında olumsuz bir ilişkinin olduğu görülmüş, evli ve evden çalışan ebeveynler özelinde ise evlilik doyumu ile ebeveyn tükenmişliği arasında negatif yönde, evlilik doyumu ile mental iyi oluş arasında pozitif yönde, ebeveyn tükenmişliği ve alt boyutları ile mental iyi oluş seviyeleri arasında negatif yönde bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerin araştırma konusu seçili faktörler üzerine ilişkisi hususunda ise ilişkiselliğin seçilen demografik değişken özelinde farklılaştığı tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle; demografik değişkenlerin tümünün araştırma konusu faktörler üzerinde etkisinin olduğu tespit edilememiş, ancak cinsiyet değişkeninin özellikle ebeveyn tükenmişliği hususunda farklılaşma yaratabileceği gözlemlenmiştir.