Evliliğin şekline uygulanacak hukuk ve konsüler evlenmeler

Yabancılık unsuru içeren evliliklerin sayısı, milletlerarası dolaşımın hız kazandığı günümüz küresel dünyasında her geçen gün artış göstermektedir. Bir evliliğin geçerli biçimde kurulması birçok modern hukuk düzeninde birtakım asli ve şekli koşulların gerçekleşmesine bağlanmış olup, bu koşulların anlamı ve içeriği bakımından ülkelerin iç maddi hukuk kuralları birbirinden farklıdır. Şekli ve asli koşullara ait bu ikili ayrım, çoğu milletlerarası özel hukuk düzenlemelerinde yabancı unsurlu evlenmelerde asli ve şekli şartların kendilerine ait kanunlar ihtilâfı kuralına tâbi kılınması sonucunu doğurmuştur. Yabancı unsurlu evliliklerin şekli bakımından doğan uyuşmazlıkların çözümü konusunda evliliğin yapıldığı yer hukuku olan lex loci celebrationis in (LLC) yetkili olması hemen hemen tüm ülkelerin milletlerarası özel hukuk düzenlemelerinde benimsenmiş olup, kural bu yönüyle milletlerarası özel hukuk doktrininin en eski genel ölçütlerinden kabul edilmektedir. Ulusal düzenlemelerin yanı sıra, konuyla ilgili yürürlükte olan bazı milletlerarası sözleşmelerde de evliliğin şeklinde LLC kuralı kabul edilmiştir. Ancak kuralın yorumu ve uygulanması konusunda milletlerarası bir uyumdan bahsetmek zordur. Bu çalışmada, Anglosakson ve Kıta Avrupası hukuk sistemlerinde yer alan bazı ülkelerin evliliğin şekline uygulanacak hukuku ve konsüler evlenmeleri ele alan düzenlemeleri ile yargı kararları, konuyla ilgili milletlerarası sözleşmelerin ilgili hükümleri ve Türk milletlerarası özel hukukunun bu konulara ilişkin mevzuatı, uygulaması ve doktrindeki görüşlerle paralel olarak incelenmeye çalışılmıştır. Böylece, LLC'nin ve konsüler evlenmelerin geniş bir hukukî çerçevede ve tek bir çalışmada anlaşılması sağlanarak; içinde yabancı unsur barındıran evliliğin şekline ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde yeknesak bir yaklaşımın benimsenmesi ve günümüzde hala sorun teşkil eden, bir hukuk düzeninde geçerli diğerinde ise geçersiz sayılan topal evliliklerin önlenmesi için çözüm önerileri getirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Konsüler Evlenmeler, Lex Loci Celebrationis, Topal Evlilikler, Yabancı Unsurlu Evliliklerin Şekli