Avrupa Birliği özelinde neoliberal hegemonyanın evrimi

Neoliberalizm, 1980'lerden itibaren küreselleşmenin de etkisiyle tüm dünyaya yayılarak ana-akım iktisat haline gelmiştir. Avrupa Birliği'nin kuruluşundan bugüne kadarki bütünleşme sürecinde de gerek oluşturulan mekanizmalar gerekse de üye ülkelerin para ve maliye politikalarına etki eden kriterler ve kısıtlamalar aracılığıyla Avrupa Birliği içerisinde bir neoliberal hegemonya inşa edilmiştir. Neoliberal hegemonyanın oluşumunda ulusötesi kapitalist sınıfın desteği yadsınamayacak derecede önemli bir paya sahiptir. Ancak 2008 yılında Amerika'da ortaya çıkarak Avrupa'yı borç krizine sürükleyen küresel kriz, Avrupa Birliği içerisindeki neoliberal hegemonyanın giderek daralıp etkisini yitirmesine sebep olmuştur. Krizle mücadele kapsamında çözüm getirmeyen neoliberal politikalarda ısrar edilmesi, ülkelere dayatılan kemer sıkma programlarının Avrupalıların refah düzeyine etki eden iktisadi konulara olan olumsuz etkisi, çözüm odaklı alternatif politikaların geliştirilememesi ve İngiltere'nin ayrılma kararı Avrupa Birliği'ni neoliberal hegemonya krizi bağlamında varoluşsal bir krize sürüklemiştir. Avrupa Birliği projesine destek veren sosyal güçlerin desteğinin azalması ile hegemonyanın baskıcı yönü ortaya çıkmış ve birçok Avrupa ülkesinde giderek otoriterleşen neoliberal politikalar uygulanmıştır. Bu kapsamda aşırı sağ partilerin yükselişi ile birlikte ortaya çıkan ırkçılık, yabancı düşmanlığı gibi söylemler Avrupa Birliği'nin kuruluşundan itibaren savunduğu temel değerler ile çelişmiş ve Avrupa Birliği'ndeki neoliberal hegemonyanın geleceğine ilişkin tartışmaları alevlendirmiştir. Bu çalışmanın temel amacı hegemonya, neoliberalizm ve Avrupa borç krizi kavramlarına ilişkin yazına katkı sağlamanın yanı sıra, Avrupa Birliği'ndeki neoliberal hegemonyanın oluşumunu, Avrupa borç krizini takiben neoliberal hegemonyanın krizini ve kriz sonrası dönemde neoliberal hegemonyanın otoriter neoliberal hegemonyaya evrimini tarihsel bir perspektiften incelemek ve neoliberal hegemonyanın geleceğine dair muhtemel senaryoları ortaya koymaktır. Çalışma, küresel finansal krizden yola çıkarak krizin neoliberal hegemonya üzerindeki etkisine ilişkin Avrupa Birliği özelinde bir inceleme ile sınırlandırılmıştır. Çalışma ile neoliberal hegemonyanın geleceğine ilişkin olarak ortaya konulan üç muhtemel senaryo; otoriter neoliberalizmden vazgeçilerek neoliberal hegemonyanın yeniden tesis edilmesi, daha da otoriterleşilmesi sonucunda neoliberal hegemonyanın sona ermesi ve parasal birliğin yanı sıra mali birliğin de sağlanması suretiyle neoliberal hegemonyanın yeniden tesis edilmesi şeklindedir. Anahtar Sözcükler: Hegemonya, Neoliberal Hegemonya, Avrupa Borç Krizi, Otoriter Neoliberalizm.