Okullarda örgütsel dedikodu ile bağlılık arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi

Bu araştırmada, öğretmenlerin örgütsel dedikodu ve örgütsel bağlılığa ilişkin görüşleri incelenmiştir. Örgütsel dedikodu; en az iki kişi arasında ortamda bulunmayan kişiler hakkındaki olumlu veya olumsuz değerlendirici konuşmalar; örgütsel bağlılık ise çalışanların örgütün amaçlarına bağlı kalarak örgütte kalmaya devam etmesi ve işine, örgüte duyduğu iyi duyguları yansıtarak çalışması şeklinde tanımlanabilir. Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin örgütsel dedikodunun işlevine ilişkin görüşleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesidir. Bu araştırma nicel yöntemli olup ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, Siirt ilinde görev yapan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri, örneklemini ise belirtilen okul kademelerinde görev yapan 384 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Han ve Dağlı (2018) tarafından geliştirilen "Örgütsel Dedikodu Ölçeği" ile Dağlı, Elçiçek ve Han (2018) tarafından uyarlanan "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel dedikodunun haberdar olma boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması "orta", ilişkileri geliştirme boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması "düşük", örgütsel zarar boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması ise "yüksek" olduğu saptanmıştır. Cinsiyet, medeni durum, çalışılan okul kademesi, öğrenim durumu, görev, mesleki kıdem ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre öğretmenlerin örgütsel dedikoduya yönelik görüşleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre haberdar olma ve ilişkileri geliştirme boyutunda yaşı 27-31 arasında olan öğretmenlerin ve sosyal medya kullanım sıklığı değişkenine göre ise haberdar olma boyutunda sosyal medyayı çok kullanırım diyen öğretmenlerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel bağlılığın duygusal bağlılık boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması "yüksek", devam bağlılığı boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması "orta" ve normatif bağlılık boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması da "orta" düzey olduğu saptanmıştır. Okul büyüklüğü değişkenine göre öğretmenlerin örgütsel bağlılığa yönelik görüşleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre duygusal bağlılık boyutunda erkek öğretmenlerin, yaş değişkenine göre duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık boyutlarında yaşı 37 yaş ve üzeri olan öğretmenlerin, medeni durum değişkenine göre duygusal bağlılık ve devam bağlılığı boyutlarında evli öğretmenlerin lehine, çalışılan okul kademesi değişkenine göre devam bağlılığı boyutunda ortaokulda çalışan öğretmenlerin aleyhine, öğrenim durumu değişkenine göre normatif bağlılık boyutunda öğrenim durumu lisans olan öğretmenlerin, görev değişkenine göre duygusal bağlılık ve devam bağlılığı boyutlarında görevi yönetici olan öğretmenlerin, mesleki kıdem değişkenine göre ise duygusal bağlılık ve devam bağlılığı boyutlarında mesleki kıdemi 11 yıl ve üzeri olan öğretmenlerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel dedikodunun haberdar olma işlevine yönelik görüşleri ile bağlılıkları arasında negatif yönde, düşük düzeyde, anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Okuldaki örgütsel dedikodunun, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Örgütsel dedikodunun zararlı işlevleri arttıkça öğretmenlerin bağlılıkları azalmaktadır.