Türkiye'deki Suriyeli mültecilerde kadının güçlenmesi ile üreme özerkliği arasındaki ilişkinin araştırılması

Kadınların güçlenmesi, uzun süredir küresel kalkınma tartışmalarının ana odak noktalarından biri olmakla birlikte uluslararası alanda da hala çalışmaları sürmekte olan önemli bir konudur. Kadının güçlenme durumunu anlamak ve değerlendirmek üzere kullanılan pek çok farklı teorik ve yöntemsel yaklaşım olduğu gibi, güçlenme durumunun başka dinamiklerle etkileşimi de en çok çalışılan alanlardan bir tanesidir. Bu çalışmanın ana odağı olan üreme özerkliği de pek çok demografik olguyla bağlantılıdır. Kadınların güçlenmesi ve üreme özerkliği; kadınların doğumlarının sayısı, doğumları arasındaki süreyi belirlemeleri veya çocuksuzluk tercihini de içermesi açısından temel konulardır. Ancak, mültecilerin güçlenmesi ve üreme özerkliklerine ilişkin bu bağlamda oldukça az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, kadınların güçlenmesi ile Türkiye'deki Suriyeli mülteci kadınların üreme özerkliği arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Veri kaynağı olarak 2018 TNSA Suriyeli Göçmen Örneklemi verileri kullanılmıştır. Kadının güçlenme düzeyini ölçmek için 10 öğe ile Temel Bileşen Analizi (PCA) yöntemi kullanılarak üç boyutu kapsayan bir endeks oluşturulmuştur. Üreme özerkliği ise cinsel ilişkiler, sağlık kararları ve aile planlaması ihtiyacı bileşenlerini kapsamaktadır. Kadının güçlenme düzeyinin üreme özerkliğindeki değişimleri açıklayabilme boyutunu anlamak için betimsel tablolar ve ikili ve çoklu lojistik regresyon modelleri kullanılmıştır. Analizler, kadının güçlenmesinin cinsel ilişkiler, sağlık kararları ve üreme bağımsızlığı üzerinde kayda değer etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca yapılan lojistik regresyon modellerinde de kadının güçlenmesindeki üç ana boyuttan ikisinin genel üreme özerkliğini açıklamakta istatiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.