Fare embriyolarının in vitro geliştirilmesi ve vitrifikasyonunda nobiletinin etkisi

Reaktif oksijen türleri (ROS), hücrelerin normal işleyişi sırasında üretilen ve bazı metabolik süreçler için faydalı olabilen moleküllerdir. Ancak, aşırı ROS üretimi, hücrelerde oksidatif strese yol açarak apoptozu tetikleyebilir. Embriyoların in vitro kültürü sırasında ve dondurulup çözündürülmesi sonrasında aşırı ROS üretimi, hücre membranı lipidlerinin peroksidasyonuna, mitokondriyal disfonksiyona ve DNA hasarına neden olarak hücresel canlılığı ciddi şekilde tehdit eder. Bu stresi azaltmada antioksidanlar önemli bir rol oynar ve ROS ile etkileşime girerek onları zararsız hale getirir. Böylece oksidatif stresi önleyerek hücreleri korur. Nobiletin, turunçgillerden izole edilmiş polimetoksillenmiş bir flavonoiddir. Nobiletinin birçok in vitro deneyde antioksidan etkisine dair literatür bulunurken, fare embriyo gelişimi ve dondurulması konusunda kullanıldığı bir çalışma bulunamamıştır. Bu çalışmada, nobiletinin antioksidan etkisi üç aşamada incelenmiştir. İlk olarak, in vitro embriyonik hücreler üzerinde toksisite testi gerçekleştirilmiştir. Toksisite testi sonuçlarına dayanarak belirlenen 25 µM, 50 µM ve 75 µM nobiletin dozları, tek hücreli fare embriyolarının embriyo kültür medyumuna eklenmiş ve in vitro embriyo gelişimi ile embriyo kalitesi değerlendirilmiştir. Son aşamada, dondurulan embriyolar çözündürülerek, nobiletin eklenmiş medyumlarda embriyoların canlılık durumu incelenmiştir. Nobiletin kullanımı ile embriyo gelişimi oranlarında bakıldığında, doz grupları olan Nob25 (%58,15), Nob50 (%42,10) ve Nob75'in (%48,98) kontrol grubundan (%67,19) anlamlı şekilde düşük olduğu görülmüştür (p<0.05). Blastosist hücre sayılarının ortalaması açısından değerlendirildiğinde yine kontrol grubunun (53,61) diğer gruplara göre (DMSO: 45,98, Nob25 49,74; Nob50: 44,57, Nob75: 45,82) anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Vitrifikasyon öncesi ve sonrası nobiletinli medyumlarda kültüre edilen embriyoların çözündürmesonrası canlılık oranları Nob75 grubunda en yüksek (%61,9) olmasına rağmen diğer gruplar ile farkın (Kontrol: %53,2, DMSO: %54,2, Nob25: %42,9, Nob50: %38,1) anlamlı olmadığı saptanmıştır. Sunulan tez çalışması ile embriyoların in vitro geliştirilmesi ve uzun süreli saklanmasında in vitro kültürde kullanılabilecek yeni bir antioksidan ile protokol oluşturulmaya çalışılmıştır. Ancak çalışmanın sonuçları, tek hücreli fare embriyolarının in vitro kültüründe antioksidan olarak nobiletin kullanımının beklenen etkiyi oluşturmadığını göstermektedir.