Farklı azot dozlarının susamda verim ve kök boğazı çürüklüğü hastalığına (Makrophomina phaselina) etkisinin belirlenmesi

Bu araştırmada, farklı azot dozlarının susamda verim ve kökbogazi çürüklügü hastalığına (Macrophmina phaseolina) etkisi belirlenmiştir. Çalışmada, Muganlı, Özbek ve Yerli susam çeşitleri kullanlmıştır. Deneme, hastalık etmeni (Macrophomina phaseolina) ile yapay inokule edilen bir tarlada tesadüf bloklar deneme deseınıne göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Toprak işlenip ekime hazır hale getirildikten sonra, hastalığın yogun bir şekilde çıkması için hastalık etmenı ile inokule edilmiştir. Bunun için M. phaseolina fungusu, bugday besiyeri üzerinde yetiştirilmiştir. Denemeının kuruldugu alanda bir m2 topraga 25 g inokulum verildikten sonra 5-10 cm derinlikte toprak işlenerek karıştırılmıştır. Azot kaynağı olarak Amonyum ınıtrat (% 33 N) kullaınılarak 0,5,10 ve 15 kg/da olacak şekilde 4 farklı gübre dozu, yarısı ekim esnasında, diger yarısı ise çiçeklenme başlangıcında bitkilere verilmiştir. Ayrca ekim esnasında bütün parsellere saf olarak 10 kg/da dozunda triple süper fosfat gübresi verilmiştir. Çalışma boyunca normal bakım işlemleri yapılmiş ve çahşma sonucunda susam çeşitlerin bitki boyu, dal sayısı kapsül sayısı, hastalık oranı ve tohum verimi belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre tohum verimi, bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı ve hastalık oranı bakımından çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklar bulunmuştur. Tohum verim degerleri 24.83-69.33 kg/da arasında degişim göstermiş ve en yüksek tohum verimi yerli çeşitten elde edilmiştir. Hastalik oraını bakimindan çeşitler arasinda yine önemli farklılıklar bulunmus. ve yerli çeşidin diger çeşitlere oranla daha dayanıklı olduğu belirlenmiştir. farklı azot dozu uygulamalar ise bitki boyu, dal sayısı ve kapsül sayısını nemli derecede etkilemiş, tohum verimi ve hastalık üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Susam, Kökbogazı çürüklügü, Azot uygulamalar, Macrophomina phaseolina