Farklı dozlarda biyokömür uygulamalarının kuraklık stresi altında yetiştirilen şeker pancarı bitkisinin besin elementleri alımına ve bazı antioksidan enzimleri üzerine etkileri

Farklı dozlarda biyokömür uygulamalarının kuraklık stresi altında yetiştirilen şeker pancarı bitkisinin besin elementleri alımına ve bazı antioksidan enzimleri üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla bu tez çalışması yürütülmüştür. Çalışma iki yıl süreyle sera koşullarında tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak 10 kg kapasiteli saksılarda yürütülmüştür. Kuşburnu çekirdeğinden elde edilen biyokömür dozları (BD) %0, %0.5, %1 ve %2 (w/w) olarak, kuraklık stresi uygulamaları %100 (TK1), %75 (TK2) ve %50 (TK3) olarak uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, yeşil aksam kuru madde üretiminin her iki yılda da kuraklık stresi uygulamalarıyla azaldığını göstermiştir. Bununla birlikte, kuraklık stresinde biyokömür dozlarıyla yeşil aksam kuru madde üretimi her iki yılda da artmış ve sırasıyla 29.82 g/saksı ve 31.85 g/saksı olarak belirlenmiştir. Çalışmada kuraklık stresi uygulamalarıyla azalan yumru veriminin biyokömür uygulamalarıyla arttığı belirlenmiştir. Ayrıca, biyokömür uygulamaları bitkinin makro ve mikro element konsantrasyonlarını da genel olarak arttırmıştır. Çalışmada her iki yılda da şeker pancarı yumrularındaki polar oranlarının kuraklık stresi uygulamalarıyla arttığı, biyokömür uygulamalarıyla ise azaldığı belirlenmiştir. Çalışmada kuraklık stresi uygulamalarıyla birinci yılda antioksidan enzimlerden katalaz (CAT) ve peroksidazın (POD) aktiviteleri artarken, ikinci yılda ise genel olarak CAT, POD ve askorbat peroksidaz (APX) enzim aktivitelerinin azaldığı belirlenmiştir. Biyokömür uygulamaları birinci yılda kuraklık stresi altında bitkinin antioksidan enzim miktarlarını azaltırken, ikinci yılda TK1 ve TK2 uygulamalarında POD ve APX içerikleri özellikle %2 BD ile artmıştır. Çalışmada klorofil a, klorofil b, toplam klorofil ve karotenoid miktarları kuraklık stresi uygulamaları ile iki yılda da azalmıştır. Buna karşın, biyokömür uygulamaları kuraklık stresi altında yetiştirilen şeker pancarı bitkisinin klorofil a, klorofil b, toplam klorofil ve karotenoid miktarlarını önemli oranda arttırmış ve öne çıkan %2 BD olmuştur. Araştırma bulguları, çok önemli bir stres faktörü olan kuraklık koşullarında, şeker pancarı bitkisinin biyokömür uygulamalarıyla verim, besin elementi alımı, antioksidan enzimleri gibi büyüme ve gelişme parametrelerinin önemli oranda arttığını, bu tür koşullarda biyokömürün ıslah edici bir materyal olarak kullanılabileceğini göstermiştir.