Farklı dozlardaki azotlu ve fosforlu gübrelerin Çukurova Bölgesinde yetiştirilen 2.ürün susamda verim ve verim parametreleri üzerine etkileri

Çukurova Bölgesinin önemli bir bitkisi olan susamın beslenme ve gübrelenmesi verim ve kalite açısından çok önemli olmasına rağmen, uygun bir gübreleme programı henüz oluşturulmamıştır. Bu nedenle, araştırmamızda tarla koşullarında azot (N) ve fosfor (P) gübre dozları uygulanarak verim ve kalite üzerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Çukurova bölgesinde yetiştirilen 2. ürün susam üzerinde yapılan bu çalışma bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede azot dozları ana parsel, fosfor dozları ise alt parsel olarak ve her blokta 16 parsel, her parselde 4 sıra, her parsel uzunluğu 5 metre olacak şekilde sıra arası mesafe 70 cm, sıra üzeri mesafe ise 20 cm olacak şekilde ekim yapılmıştır. Parsel boyutları 5x2.8 m olup, toplam 64 adet parsel ve her parselde 100 adet/bitki olacak şekilde seyreltme işlemi yapılmıştır. Denemede uygulanacak saf azot ve fosfor dozları için 0, 5, 10 ve 15 kg/da olacak şekilde uygulama yapılmıştır. N ve P gübre kaynakları olarak üre ve TSP (Triple Süper fosfat) gübreleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek bitki boyu N15, P15 ve N15, P0 dozlarından (180.66 cm). En yüksek bitki başına kapsül sayısı N15 P15 dozlarından (148 adet/bitki), bitki başına yan dal sayısı en yüksek N15, P10 dozlarından (4.33 adet/bitki), dekara ortalama en yüksek tohum verimi N10, P15 dozlarından (87.5 kg/da), en yüksek % yağ içeriği N10, P15 dozlarından (%53), dekara ortalama yağ verimi en yüksek N10, P15 dozlarından (46.75 kg/da) ve protein içeriği (%) en yüksek N10, P10 dozlarından (%17.48) elde edilmiştir. Yağ asitlerinden en yüksek ortalama oleik asit miktarı N5, P5 dozlarından (%40.46) elde edilmiştir. Yağ bitkilerinde oleik asit miktarının yüksek, linoleik asit miktarının düşük olması istenilen bir özelliktir. En düşük linoleik asit miktarı ise N10, P5 dozlarından (%42.86) elde edilmiştir. Diğer asitlerden en yüksek ortalama stearik asit miktarı N15, P10 dozlarından ve ortalama palmitik asit miktarı ise en yüksek N0, P5 dozlarından (%9.96) elde edilmiştir. Dolayısıyla, uygulanan N ve P dozları susamın bazı kalite özelliklerinin artmasını sağlamıştır. Araştırma sonucuna gore 2. Ürün susam tarımında verim bakımından N10, P15 kg/da dozları bölge topraklarımız için önerilebilir dozlardır.