Farklı evre kolorektal tümörlerde bazı genlerin ifadelenme düzeylerinin araştırılması

Kolorektal kanser dünyada en çok gözlenen kanserlerdendir. Dünya çapında tahmini 1.8 milyon yeni vaka ile önemli bir sağlık sorunudur. Kolorektal kanser, kolon, rektum ve/veya devamında kanserli büyümelerle tanımlanır. Kolorektal kanserin kaynağı, kolorektal epitelyumda adenom adı verilen, yavaş yavaş büyüyerek malign bir fenotipe dönüşene kadar hücre içi organizasyonunda gittikçe daha düzensiz hale gelen küçük, iyi huylu bir tümör veya poliptir. Kolon kanseri gelişimi sırasında çeşitli gen ekspresyonu farklılıklarının tespit edilebileceği iyi bilinmektedir. Tüm genom ekspresyon çalışmaları temelinde, klinik olarak kullanışlı biyobelirteçlerin tanımlanması ve daha sonra geliştirilerek tümör sınıflandırılmasında rutin teşhisin bir parçası olarak kullanılması amaçlanmaktadır. Çalışmamızda, CPEB4, APC, TRIP13, EIF2S3, EIF4A, IF , PIK3CA ve CTNNB1 genlerinin mRNA ekspresyon seviyeleri, kolorektal kanser tanısı alan 45 olgunun tümör dokuları ve periferik kan örnekleri ile 5 sağlıklı bireye ait kolon dokuları ile periferik kan örneklerinde belirlendi. Analizler için Eş-Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu yöntemi kullanıldı. Elde edilen sonuçlar, REST 2009 software programıyla değerlendirilmiştir. Çalışmamızda tüm kolorektal tümör dokularında CPEB4 genininmRNA düzeyi kontrol grubu verilerine göre önemli derecede azalmışken (down regülasyon) (P0,05), kolorektal kanserli olgularınperiferik kanlarında önemli derecede artmıştı (up regülasyon) (P0,05). Evreler bakımından karşılaştırma yapıldığında da periferik kanda Evre I ve Evre II'de bu artış önemliyken (P0,05), evre I tümör dokularında azalma önemliydi (P0,001). Tüm kolorektal tümör dokularında APC genininmRNA düzeyi kontrol grubu verilerine göre önemli derecede azalmışken (P0,05), kolorektal kanserli olgularınperiferik kanlarında önemli derecede artmıştı (P0,05). Evreler bakımından karşılaştırma yapıldığında da Evre III periferik kanda bu artış önemliyken (P0,05), evre IV tümör dokularında azalma önemliydi (P0,05). TRIP13 mRNA düzeyi kontrol grubu verilerine göre hem kolorektal tümör dokuları ve hem de periferik kanda önemli seviyede artmıştır (P0,05). Özellikle periferik kanda evre I-II ve III'de bu artış önemlidir (P0,05). EIF2S3 mRNA düzeyi hem kolorektal tümör dokularında hem de periferal kanda kontrol grubu verilerine göre artmıştır. Bu artış sadece periferal kanda ifade (eksprese) edilen EIF2S3 düzeyi için önemlidir (P0,05). Evre I ve III periferal kanda da özellikle bu artış önemlidir (P0,05). PIK3CA mRNA düzeyi kolorektal kanser tümör dokularında kontrol grubu verilerine göre azalmışken, periferik kanda kontrole göre artmıştır. Ancak bu değişimler istatistiksel olarak önemli değildir (P0,05). Kolorektal kanser tümör dokularında EIF4A1 mRNA düzeyi kontrol grubu verilerine göre azalmışken (P0,05), periferik kanda kontrollere göre artmıştır (P0,05). Bu artış periferik kan Evre I ve III'de önemlidir (P0,05). CTNNB1 mRNA düzeyi tümör dokularında kontrol grubu verilerine göre azalmışken (P0,05), periferik kanda artmıştır (P0,05). Özellikle Evre I kolorektal kanser dokularında azalmışken (P0.05) periferik kan Evre I'de artmıştır (P0.05).IFmRNA düzeyi hem kolorektal kanser tümör dokularında hem de periferik kanda kontrol grubu verilerine göre artmıştır. Ancak bu artış önemli değildir (P0,05). Evreler bakımından değerlendirildiğinde de mRNA düzeylerinde farklı sonuçlar gözlenmiştir. Genel olarak sonuçlarımız değerlendirildiğinde ve literatürle karşılaştırıldığında, kolorektal kanserli olguların periferik kanında TRIP13 ve CPEB4 mRNA düzeylerindeki artışın, erken evre teşhisinde potansiyel bir bulgu olabileceğini düşünmekteyiz. Bu değerlendirmeye ek olarak, kolorektal kanserli olgularda EIF2S3 veEIF4A1 mRNA değişimleriyle ilgili fazla çalışma olmamasına rağmen, sonuçlarımız değerlendirildiğinde periferik kanda EIF4A1 mRNA artışı dikkat çekmektedir. Bu veriler yeni geniş kapsamlı çalışmalara ışık tutacaktır. Anahtar Kelimeler:Biyobelirteç, farklı evre, gen ekspresyonu, kolorektal tümör