Farklı klasmanlardaki futbol hakemlerinin karar verme stilleri ve özgüven düzeylerinin incelenmesi

1. ÖZET Çalışmamızda, farklı klasmanlardaki futbol hakemlerinin karar verme stilleri ile öz güven düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini; 2015-2016 sezonunda Türkiye'de farklı klasmanlarda bulunan futbol hakemleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde farklı klasmanlarda görev alan 178 futbol hakemi oluşturmaktadır. Demografik bilgiler; 10 soruluk "Kişisel Bilgi Formu" ile, Karar Verme Stilleri; Mann ve Ark. (1998), tarafından geliştirilen "Melbourne Karar Verme Ölçeği" ile, Özgüven Düzeyleri ise; Akın (2007) tarafından geliştirilen "Özgüven Ölçeği " kullanılarak tespit edilmiştir. Veriler SPSS 22.0 istatistik paket programı ile değerlendirilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. İkili karşılaştırmalarda t testi, ikiden fazla karşılaştırmalarda ise Anova testi kullanılmıştır. Araştırmamızda elde edilen bulgulara göre hakemlerin özgüven düzeylerine bakıldığında; yaş değişkenine göre 26-30 yaş futbol hakemlerinin, 21-25 yaş futbol hakemlerine göre özgüven puan ortalamaları açısından anlamlı düzeyde farklılaşmanın olduğu bulunmuştur (p<0,05). Hakemlikteki meslek yıllarına göre 7 yıl ve üstü kıdeme sahip hakemlerin özgüven düzeyleri, 1-3 yıl kıdeme sahip hakemlerin öz güven düzeylerine, göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Karar vermede öz saygı ve karar verme stillerine bakıldığında; bulundukları klasman, meslek, eğitim düzeyi ve aylık gelir düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak; hakemlik yılı, eğitim düzeyleri arttıkça, karar vermede özsaygı ve dikkatli karar verme stili pozitif yönde, kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme stilleri ise negatif yönde etkilendiği, evli olan hakemlerin karar verme stillerinin olumlu düzeyde yükseldiği gözlenmiştir. Hakemlerin özsaygı, karar verme stilleri ve özgüvenlerinin yeterli düzeye gelmeleri için hakemlik yılı, eğitim düzeyi, aylık gelir ve bulundukları klasmanın önemli bir etki sağladığı kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Futbol, Hakem, Klasman, Karar Verme, Özgüven