Farklı konsantrasyonlardaki kafein çözeltilerinin ağızda çalkalanmasının dikkat üzerine etkisi

Amaç: Kafeinin ağızda çalkalanması yeni bir kafein takviye yöntemidir. Literatürde farklı dozlarda kafein içeren çözeltiler kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı sağlıklı, rekreasyonel aktif olan erkek bireylerde farklı konsantrasyonlardaki (60mg-150mg-300mg/25ml) kafein çözeltilerinin ağızda çalkalanmasının Stroop Dikkat Testi (SDT) üzerine etkilerinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü, sağlıklı, alkol ve sigara kullanmayan, dikkat ve konsantrasyonu etkileyebilecek herhangi bir ilaç veya besin desteği almayan, günlük kafein tüketimi 150-300 mg/gün (orta düzey) olan, renk körü olmayan (stroop dikkat testinde renkler kullanılmaktadır), rekreasyonel aktif 30 erkek birey dahil edilmiştir. Bireylere farklı günlerde ağızda çalkalama (AÇ) öncesi SDT yapılmış, 20 sn AÇ uygulaması (60 mg-150 mg-300 mg kafein çözeltisi çalkalama, plasebo ve kontrol) gerçekleştirilmiş, sonrasında tekrar SDT yapılmıştır. Çalışma, randomize, çift kör, plasebo kontrollü ve çapraz olarak tasarlanmıştır. Veriler normal dağılımı sağlama durumlarına göre Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi veya Friedman Testi ile; AÇ müdahalesi öncesi ve sonrası farklar ise paired sample t test veya Wilcoxon Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Diğer AÇ müdahaleleri ile karşılaştırıldığında, 300 mg ve 150 mg'lık kafein içeren AÇ müdahaleleri SDT süresi üzerinde olumlu anlamlı etkiye neden olmuştur. SDT hata değerlendirmelerinde 150 mg'lık dozda olumlu değişimler dikkat çekmektedir. Plasebo ve kontrol grubuna göre, 300 mg ve 150 mg kafein içeren çözeltiler ağızda çalkalandığında algılanan zorluk derecesinde olumlu anlamlı fark belirlenmiştir. Algılanan tat yoğunluk puanı arttıkça 300 mg kafein içeren çözelti çalkalandıktan sonra yapılan SDT süresinde anlamlı iyileşmeler gözlenmiştir. Sonuç: Fiziksel olarak aktif sağlıklı erkeklerde SDT süreleri, hataları ve AZD üzerine 150 mg ve 300 mg kafein içeren çözeltilerin AÇ müdahalesinin etkili olduğu, en büyük etkinin 300 mg ve bunu 150 mg kafein içeren çözeltinin AÇ müdahalesinin takip ettiği, 60 mg için bu etkilerin gerçekleşmediği sonucuna varılabilir. Gelecekte elit sporcular ile ilgili beyin aktivitelerinin de değerlendirildiği çalışmalar yapılması önerilebilir.