Farklı makarnalık buğday genotiplerinde (Triticum turgidum ssp durum cvs.) tuz uygulamalarının fizyolojik parametrelerle araştırılması

Bu çalışmada, farklı gruplara ait (Türk, yabancı, gen bankası ve yerel) makarnalık 127 buğday genotipi tuz stresine tepkisi bakımından incelenmiştir. Çalışma kontrollü şartlarda petri denemeleri ve hidroponik denemeler olarak iki aşamalı yürütülmüştür. Petri denemelerinde 0-50-100 ve 200 mM tuz uygulaması yapılarak çimlenme ve büyüme parametreleri değerlendirilmiş; hidroponik denemelerde ise büyüme parametreleri ve mineral içerikleri analiz edilmiştir. Petri denemelerinde 100 ve 200 mM tuz konsantrasyonunun, çimlenme ve tüm büyüme parametreleri üzerinde indirgeyici etkisi saptanmış; seçili parametrelerle yapılan skor çalışmasında C9 (yabancı), Akçakale-2000 ve Vatan (Türk) genotiplerinin tolerant; Zenit (yabancı), Çeşit-1252 ve Şölen-2002 (Türk) genotiplerininin ise hassas olduğu tespit edilmiştir. Hidroponik denemelerde ise büyüme parametrelerine ait değerler, kök-sürgün K içeriği, sürgün Ca içeriği, K/Na ve Ca/Na oranları tuzlulukla birlikte azalırken; kök-sürgün Na içeriği, kök Ca içeriği ve yaprak semptom derecesi artmıştır. Bu aşamada tuzluluğa tolerant genotipler Nevigator ve Uc.1113 (yabancı) ile TR 32015 –Malatya (gen bankası) genotipleri iken, hassas genotiplerin Selçuklu-97, Eyyubi ve Mirzabey-2000 (Türk) olduğu tespit edilmiştir.