Farklı olasılıklı yağış ve sıcaklıkların CBS ortamında haritalanmasında uygun yöntem belirlenmesi ve M. Turc yüzey akış haritasının geliştirilmesi: Seyhan havzası örneği

Bu araştırma; 21 470.3 km² genişliğindeki Seyhan Havzasında yürütülmüştür. Araştırmada, uzun yıllık sıcaklık ve yağış serileri ile yağış-akım verileri kullanılmıştır. Bu çalışmada, gölet projelemelerinde tesis kapasitesinin en az hata ile planlanabilmesi için farklı olasılıklı yağış ve sıcaklıkların CBS ortamında haritalanmasında uygun yöntem belirlenmesi ve M. Turc yüzey akış haritasının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Havza ve civarında yer alan istasyonların coğrafi konumunu, alan üzerindeki dağılımını ve gözlemler arasındaki korelasyonu dikkate alan Ordinary Kriging, Ordinary Cokriging ve Çoklu Regresyon yöntemleriyle %50, %80 ve %90 olasılıklı toplam yağış ve %50 olasılıklı ortalama sıcaklık haritaları oluşturulmuştur. Minimum hata kriteri ve şahit istasyonların gözlem değerleri dikkate alındığında, %50 olasılıklı ortalama sıcaklıkların Çoklu Regresyon; %50, %80 ve %90 olasılıklı toplam yağışların ise Cokriging yöntemi ile haritalanmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirlenen uygun haritalama yöntemleri kullanılarak Seyhan Havzasının %50, %80 ve %90 olasılıklı M. Turc yüzey akış haritaları üretilmiştir. CBS ortamında hesaplanan M. Turc yüzey akış değerlerinin, geleneksel yöntemle hesaplanan M. Turc havza su verimine kıyasla havzadaki gerçek akım gözlemlerine daha yakın sonuçlar verdiği belirlenmiştir. M. Turc yönteminde, Seyhan Havzası için kullanılan A katsayısının havzayı temsil etmediği sonucuna varılmış; bu kat sayının yeni bir araştırma ile havzaya uyarlanması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Seyhan Havzası, CBS, Kriging, M.Turc, Yüzey Akış