Farklı restoratif materyallerin ozon gazı ve geleneksel kavite dezenfektanı uygulanmış dişlerde mikrosızıntıya olan etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu in-vitro çalışmanın amacı farklı restoratif materyallarin ozon gazı ve geleneksel kavite dezenfektanı uygulanmış dişlerde mikrosızıntıya olan etkilerinin incelenmesidir. Gereç ve Yönem: Bu çalışmada farklı nedenlerden dolayı çekilmiş 90 adet insan molar dişi kullanıldı. Dişler tek tek incelenerek kron kısımlarında çürük, kırık, çatlak veya daha önceden yapılmış bir restorasyon bulunmamasına dikkat edildi. Daha sonra dişler üzerindeki yumuşak eklentiler bir kretuvar yardımıyla uzaklaştırılıp tüm yüzeyler pomza ve politür lastiği ile temizlendi. Çalışma yapılıncaya kadar dişler distile su içerisinde oda sıcaklığında bekletildi. Bütün dişlerin bukkal yüzeylerine hava ve su soğutması altında silindirik elmas frezlerle (Plus, BR31B, P.R.C) standart Sınıf V kaviteler açıldı. Her kavite mezio – distal genişliği 3 mm, oklüzo–gingival genişliği 2 mm ve derinliği 1,5 mm olacak şekilde hazırlandı. Gingival kenarlar mine- sement sınırının 1 mm altına kadar uzatıldı. Kavitelerin tüm yüzeylerine 0,5 mm genişliğinde bizotaj yapıldı. Dişler her grupta 30 adet olacak şekilde 3 ana gruba ayrıldı. Grup 1: 6 s ozon uygulandı, Grup 2: % 2'lik klorheksidin glukonat uygulandı, Grup 3: herhangi bir dezenfeksiyon işlemi uygulanmadı. Daha sonra her ana grup kendi içerisinde her biri 10 adet dişten oluşacak şekilde 3 alt gruba ayrıldı. Her alt grup siloran, ormoser ve geleneksel kompozit materyali ile üretici firmaların talimatları doğrultusunda restore edildi. Tüm örnekler bitirme ve polisaj işlemleri öncesinde 24 saat süre ile 37 °C'deki etüvde ( Nüve Incubator EN 500, Ankara, Türkiye ) bekletildi. Bitirme ve polisaj işlemleri restorasyonlar tamamlandıktan 24 saat sonrasında alüminyum kaplı disklerle (Sof- Lex, 3M ESPE, St. Paul, MN, ABD) yapıldı. Örnekler 24 saat süre ile 37 °C'deki etüvde (Nüve Incubator EN 500, Ankara, Türkiye) bekletildikten sonra 5± 2 ºC ve 55 ± 2 ºC arası ısı banyolarında 1500 kez (30 sn bekleme süresi ) termal siklus işlemine tabi tutuldu. Daha sonra tüm dişlerin kök uçları akışkan kompozitle kapatıldı ve örnekler aside dirençli tırnak cilası ile restorasyon sınırlarının 1 mm dışında kalacak şekilde kaplandı. Bütün örnekler % 0,5'lik bazik fuksin solüsyonuna konularak 24 saat boyunca 37 °C'lik etüvde (Nüve Incubator EN 500, Ankara, Türkiye) bekletildi. Sonrasında dişler musluk suyu altında yıkanarak fazla boyanın uzaklaşması sağlandı. Dişler bukko–lingual\palatinal yönde 0,2 mm kalınlığındaki elmas separe (Horico, Diamond Instruments, Almya) ve piyasemen (DEGA z, ceramik, Made in P.R.C) yardımı ile su irrigasyonu altında ikiye bölündü. Kesitlerin mikroskopta incelenecek yüzeyleri su zımparası ile zımparalandı. Elde edilen kesit yüzeylerindeki oklüzal ve gingival sızıntı değerleri stereooptik mikroskopta (Leica Z16 APO, Almanya) bağımsız bir araştırmacı tarafından x57 büyütmede incelenip skorlar kaydedildi. Gingival ve oklüzal mikrosızıntı dereceleri standart bir skala ile 0-4 arasında skorlandı. Her gruptan rastgele 1'er diş seçildi. Daha sonra seçilen örneklerin rezin-diş sert dokusu arasındaki yüzeyin morfolojisi taramalı elektron mikroskobunda (Scanning Electron Microscope) (FEI, Quanta FEG 250, Almanya) çeşitli büyütmelerde incelendi ve fotoğraflandı. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak ANOVA ve Kruskal-Wallis testleri ile değerlendirildi. Bulgular: Kavite dezenfektanları ve kontrol grubundan oluşan ana gruplar arasında oklüzal ve gingival kenarlarda mikrosızıntı açışından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Kompozitlerden oluşan alt gruplar arasında oklüzal kenarlarda sızıntı açısından fark bulunmazken (p>0,05) gingival kenarlarda anlamlı fark bulundu (p<0,05). Gingival kenarlarda en başarılı sonuçlar siloran materyalinden elde edildi. Sonuç: Çalışmamızda oklüzal ve gingival kenarlarda kavite dezenfektanlarının mikrosızıntıya etkisinin olmadığı görüldü. Kompozit materyalleri arasında klorheksidin ve kontrol grubunda gingival kenarlar açısından istatistiksel açıdan fark bulundu. Gingival kenarlar açısından en başarılı sonuçlar Filtek silorandan elde edildi.