Farklı şelasyon ajanlarının kök dentini pürüzlülüğü üzerindeki etkisinin incelenmesi

Başarılı bir kök kanalı tedavisi birbirini izleyen birçok basamaktan oluşmaktadır. Kök kanalı tedavisinde başarı sağlamak için; kök kanalının anatomik şekline uygun bir biçimde şekillendirilmesi, tüm kanal sistemininin irrigasyonunun sağlanması ve hermetik bir şekilde kök kanalı dolgusunun tamamlanması gerekmektedir. Bu noktada devreye giren irrigasyon aşaması endodontik başarının en önemli aşamalarından biridir. İrrigasyona destek olma amacıyla şelasyon ajanlarından yararlanılmaktadır. Bu ajanlar artık dokuların uzaklaştırılmasının yanı sıra temas ettikleri dentin dokusu üzerinde fizikokimyasal değişiklikler yaratmaktadır. Bu çalışmanın amacı irrigasyon aşamasında kullanılan farklı şelasyon ajanlarının kök dentini pürüzlülüğü üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çalışmada 25 adet çekilmiş üst kesici diş kullanılmıştır. Dişler dikey olarak ortadan ikiye ayrıldıktan sonra 5 gruba ayrılmıştır: Distile su (kontrol), NaOCl (%5), EDTA (%17), fitik asit (%1), sitrik asit (%10). Her grup ilgili solüsyonda 15 dakika boyunca bekletilmiştir. Numuneler sırasıyla yüzey pürüzlülüğü incelemesi için AFM, mineral içeriği (Ca ve P) incelemesi için EDX analizine alınmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizlerinde tek yönlü varyans Anova ve Turkey testlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, EDTA, sitrik asit ve fitik asit solüsyonlarının dentin yüzeyinde pürüzlülüğü arttırdığı görülmüştür. Fitik asit ve sitrik asit solüsyonları dentin dokusunda Ca/P oranını düşürmüştür. Diğer gruplarda istatistiksel bir fark görülmemiştir. Fitik asit ve sitrik asit solüsyonlarının kök dentini dokusundan diğer irrigasyon ajanlarına kıyasla daha fazla kalsiyum uzaklaştırması, dentin yüzeyinin pürüzlülük, geçirgenlik, mikrosertlik gibi özelliklerini etkileyecektir. Bu ajanlar kök kanalı tedavisinde kullanılırken, yaratacakları etkiler göz önünde bulundurularak dikkatli olunmalıdır. Kullanılan bu şelasyon ajanlarının ortaya çıkardığı yüzey pürüzlülüğündeki artış, uygulanacak kanal dolgu materyallerinin dentin yüzeyi ile adezyonunu destekleyerek klinik fayda sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Şelasyon, İrrigasyon, Dentin pürüzlülüğü, Fitik asit, Endodonti