An in vitro evaluation of the effect of different ceramic type, ceramic thickness and aging on color and translucency changes of lithium disilicate, zirconia reinforced lithium silicate, leucite reinforced and feldspathic ceramic veneers.

Bu in vitro çalışmada, iki farklı kalınlıktaki (0,5mm ve 1,0mm) dört farklı CAD/CAM bloğunun hidrotermal yaşlandırma sonrası renk stabilitesi ve translüsens değişimi araştırılarak seramik yapısı, seramik kalınlığı ve yaşlandırmanın etkisi incelenmiştir.Dört farklı CAD/CAM bloğu; lityum disilikat (IPS e.max CAD, Ivoclar Vivadent; E.Max), lösit ile güçlendirilmiş (Initial LRF, GC; LRF), zirkonya ile güçlendirilmiş lityum silikat (Celtra Duo, Dentsply; CD), ve feldspatik (Cerec, Dentsply; CER) cam seramikler 0,5 ve 1,0mm kalınlığında düşük devirli elmas bıçakla (ISOMET) hazırlanmıştır (n=12, her bir kalınlık için). Diş sert dokularını temsil etmesi amacıyla (substrat olarak) 2mm kalınlığında 96 adet mikrohibrit resin kompozit disk (G-eanial, GC; A2) hazırlanmıştır. CAD/CAM blok kesitleri ve resin kompozit substratlar ışık ile polimerize olan rezin siman (G-CEM; GC) ile LED ışık cihazı (VALO Cordless; Ultradent) kullanılarak üretici talimatlarına uygun olarak simante edilmiştir. Simantasyonun hemen ardından ilk renk ölçümleri (E0) spektrofotometre (CM-2600d, Konica Minolta) ile gerçekleştirilmiştir. 37 OC'de distile suda bekletilen monoblok örneklerin (substrat /rezin siman /cam seramik) 24 saat sonra 2. renk ölçümleri (E2) gerçekleştirilmiştir (CM-2600d, Konica Minolta) ve bu ölçümler referans (baseline) olarak alınmıştır. Referans ölçümlerini takiben tüm örnekler 5-55°C arası 30000 siklus hidrotermal yaşlandırmaya maruz bırakılmıştır. Her 10000 siklus arasında (10000, 20000, 30000 siklus sonrası) renk ölçümleri önceki ölçümlerle aynı şekilde gerçekleştirilmiş ve kayıt altına alınmıştır (E1, E2, E3) (CM-2600d, Konica Minolta). Renk değişimi (∆E00) ve translüsens parametresi (TP00) tüm ölçümlerde CIEDE2000 formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Veriler üç yönlü ANOVA ve post hoc Tukey's testleri kullanılarak analiz edilmiştir (p<0,05). ∆E00 seramik yapısı (p<0.001), seramik kalınlığı (p<0.001) ve yaşlandırmadan (p<0.001) istatistiksel olarak anlamlı ölçüde etkilenmiştir. Seramik kalınlığı açısından, yalnızca Cerec 0,5mm ve 1,0mm arasında istatistiksel olarak anlamlı fark 10000, 20000 ve 30000 siklus sonrası saptanmıştır (p=0.006, p<0.001, p<0.001, sırasıyla). Seramik yapısı açısından, 0,5mm kalınlıktaki farklı cam seramikler birbirleriyle kıyaslandığında, 10000siklus sonrası LRF, Cerec'ten istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek renk stabilitesi göstermiştir (p=0.001). 20000 ve 30000 siklus sonrası Cerec LRF (p=0.001) ve E.Max'ten (p=0.008, p<0.001) istatistiksel olarak daha az renk stabilitesi göstermiştir (istatistiksel olarak daha fazla renk değişimi).TP seramik yapısı (p<0.001), seramik kalınlığı (p<0.001) ve yaşlandırmadan (p<0.001) istatistiksel olarak anlamlı ölçüde etkilenmiştir. Materyal yapısı, kalınlığı ve yaşlandırma parametreleri arasında anlamlı etkileşim saptanmıştır (p<0.001). Test edilen tüm materyaller kendi içlerinde farklı kalınlıklarında (0,5mm-1,0mm), tüm yaşlandırma periyotlarında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (simantasyondan hemen sonra, Cerec 0.5mm-1.0mm p<0.001, CD 0.5mm-1.0mm p<0.001, E.max 0.5mm-1.0mm p<0.001, LRF 0.5mm-1.0mm p<0.001. 24 hours (referans ölçüm), Cerec 0.5mm-1.0mm p<0.001, CD 0.5mm-1.0mm p<0.001, E.max 0.5mm-1.0mm p<0.001, LRF 0.5mm-1.0mm p<0.001. 10000 tsiklus sonrası, Cerec 0.5-1.0 p=0.001, CD 0.5mm-1.0mm p<0.001, E.max 0.5mm-1.0mm p<0.001, LRF 0.5mm-1.0mm p<0.001. 20000 siklus sonrası, Cerec 0.5mm-1.0mm p<0.001, CD 0.5mm-1.0mm p<0.001, E.max 0.5mm-1.0mm p<0.001, LRF 0.5mm-1.0mm p<0.001, 30000 siklus sonrası CD 0.5mm-1.0mm p<0.001, E.max 0.5mm-1.0mm p<0.001, LRF 0.5mm-1.0mm p<0.001). Cam seramiklerin renk stabilitesi seramik yapısı, seramik kalınlığı ve yaşlandırmadan etkilenmektedir. LRF ve E.Max cam seramiklerin CD ve Cerec materyallerine göre yaşlandırma sonrası renk stabiliteleri daha yüksektir. Cerec bloğunun renk stabilitesi materyalin kalınlığına oldukça yüksek ölçüde bağlıdır. 30000siklus sonrası (3yıl yaşlandırma) 0,5mm kalınlıkta feldspatik seramik en düşük translüsensi gösterirken, 1,0mm kalınlıkta zirkonya ile güçlendirilmiş cam seramik en düşük translüsens değerine ulaşmıştır. Kalınlıklarından bağımsız olarak, simante edilmiş CAD/CAM seramik materyaller 3 yılın sonunda en düşük translüsens değerlerine ulaşmışlardır. Anahtar kelimeler: CAD/CAM, seramik, veneer, renk stabilitesi, translüsens, TP, hidrotermal yaşlandırma.