Farklı spor branşlarındaki hakemlerin değer yargılarının insani değerler açısından incelenmesi

Bu araştırma farklı spor branşlarındaki hakemlerin insani değer yargılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de 2018-2019 sezonunda görev alan futbol, basketbol ve voleybol hakemleri oluşturmakta olup, örneklemini ise; 440 futbol, 281 basketbol, 393 voleybol hakemi ve toplamda 1114 (782 Erkek, 332 Kadın) gönüllü hakem oluşturmaktadır. Demografik bilgiler; 8 soruluk ''Kişisel bilgi formu'' ile insani değer yargılarını belirlemek için Dilmaç (2007) tarafından geliştirilen '' İnsani değerler ölçeği '' kullanılarak belirlenmiştir. Veriler SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edildi. Gruplar arası İkili karşılaştırmalarda t- testi, ikiden fazla karşılaştırmalarda ANOVA testi uygulandı. Anlamlılık düzeyi (p<0.05) olarak alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre hakemlerin insani değerler ölçeğinin alt boyutlarına göre değerlendirildiğinde, cinsiyet, medeni durum, yaş, branş, hakemlik yılı, eğitim durumu, meslek, basketbol klasman ve voleybol klasman değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05), futbol klasman durumlarına göre istatiksel olarak bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Erkek hakemlerin kadın hakemlere göre, bekar hakemlerin evli hakemlere göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Meslek değişkenine göre devlet memuru olan hakemlerin öğrenci ve özel sektörde çalışan hakemlere göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Branş değişkenine göre basketbol hakemlerinin, futbol ve voleybol hakemlerine göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Futbol klasman değişkeni incelendiğinde, il hakemlerin diğer klasman ve bölgesel hakemlere göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; araştırma katılan hakemlerin eğitim düzeyi, hakemlik yılı ve yaş seviyesi arttıkça insani değer yargılarının olumlu yönde etkilendiği, erkek hakemlerin kadın hakemlere göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Hakemlerin insani değer yargılarının gelişimine katkı sağlanmasında hakemlik yılı, eğitim düzeyi ve mesleki durumunun önemli bir katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Spor, Branş, Hakem, Değer