Farklı sulama seviyeleri ve prolin uygulamasının çilek bitkisindeki verim ve morfo-fizyolojisi üzerine etkileri

Bu tez çalışması, dört farklı sulama seviyesi (IR125, IR100, IR75 ve IR50) ve Prolin uygulamasının (Prolin kullanımı ve kontrolü), Fortuna çilek çeşidinin bazı pomolojik özellikler (SÇKM, meyve et sertliği, meyve ağırlığı, pH, renk özellikleri), yaprak alanı, gövde sayısı, meyve sayısı, bitki başına verim ve Eko-Fizyolojik özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla İspanyol tipi yüksek tünel koşulları altında yürütülmüştür. Prolin, 20 mM olarak yapraktan aralık ayından başlayarak ayda 1 kere olacak şekilde 5 kez uygulanmıştır. Deneme başlangıcından sonuna kadar, IR125, IR100, IR75 ve IR50 uygulamalarına sırasıyla toplam 712, 575, 438 ve 301 mm sulama suyu uygulanmıştır. Fortuna çilek çeşidinde artan sulama suyu miktarı ile bitki başına verimide artış olmuştur, en yüksek ortalama verim 1333.2 (g/bitki) ile IR125 uygulamalarından elde edilmiştir. Ortalama meyve ağırlığı da sulama seviyelerinde IR100 uygulamasında en yüksek 17.3 g ölçülürken en düşük IR50 uygulamasında 11.8 g ölçülmüştür. Prolin uygulamaları da %100 ve %125 uygulamalarında kontrole göre artış göstermemiş fakat %50 ve %75 uygulamalarında %12 artarak meyve ağırlığını kısıtlı kısıntılı su uygulamaları yönünden olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Bitki başına meyve sayısı kontrol grubunda en fazla IR 125 uygulamasında 75.1 adet/bitki, Prolin uygulamalarında en fazla PIR125 uygulamasında 95 adet/bitki elde edilmiştir. Ortalama meyve ağırlığı kısıtlı sulama seviyeleri olan %50 ve %75 sulama seviyelerinde Prolin uygulamaları ile artış olduğu görülmektedir. Meyve dış renginde uygulanan Prolinin olumsuz etkisi olmadığı tesbit edilmiştir. Prolin uygulamaları, çilek bitkisinde daha düşük meyve eti sertlik değerlerini oluşturmuştur. Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) miktarı sulama seviyeleri içerisinde su stresi koşullarında artış göstermiştir. Sulama suyu seviyeleri ve Prolin uygulaması pH değeri üzerinde önemli bir fark oluşturmamıştır. Yaprak alanı ve gövde sayıları sulama suyu miktarının artmasıyla artış göstermiştir. Eko-fizyolojik ölçümlerde artan sulama suyu ile doğru orantılı eğilim olmuştur. Sonuç olarak Prolin uygulaması su stresi koşullarında olumlu etki göstermesinin yanı sıra farklı sulama suyu seviyelerinde de verimin artmasına neden olmuş ve kalite parametreleri değerlerinde olumsuz sonuçlar göstermemiştir.