Farklı vücut ağırlıklı polikistik over sendrom hastalarında triptofan metabolizması

Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS) reprodüktif dönemdeki kadınları etkileyen, etiyolojisinde birçok genetik ve çevresel etmenin etkili olduğu, kronik anovulasyon ve hiperandrojenizm ile karakterize, yaygın görülen jinekolojik ve endokrinolojik bir bozukluktur. Etyopatogenezinde steroid hormonlarının, amino asitlerin, karbonhidratların, lipidlerin, pürinlerin ve sitrik asit döngüsünün bozulmuş metabolizması yer alır. Triptofan aminoasidi triptofan(2,3)-dioksijenaz(TDO) ve indolamin(2,3)-dioksijenaz(IDO) enzimleri ile başlatılan kinürenin yolağında kinürenin ve alt metabolitlerine dönüştürülür. Bu metabolitler inflamasyonu kontrol etme, enerji homeostazını ve metabolizmayı düzenleme gibi çeşitli görevlerinin yanı sıra nörotoksik veya nöroprotektif özellik gösterebilirler. Kinürenin yolağının aktivasyonu, vücudun immün cevaba karşı oluşturduğu savunmayı gösterir. PKOS patofizyolojisinde görülen insülin direnci, anormal aminoasit metabolizması, kronik düşük dereceli sistemik inflamasyon, TCA döngüsü değişikliği gibi nedenlerin triptofan metabolizması değişiklikleri ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. PKOS ile ilgili daha önce triptofan metabolizması metabolitlerinin araştırıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmada farklı vücut ağırlığındaki PKOS hastalarında triptofan metabolizması araştırılması amaçlandı. Obezitesi ve insülin direnci olan PKOS hastalarında triptofan metabolizması arasındaki ilişki ilk kez çalışılmaktadır. PKOS hastalarında triptofan metabolizmasının olası rolü araştırılarak PKOS'un etyopatogenezine yönelik yeni bir hipotez ortaya konulmaktadır. İkinci hedef triptofan metabolizması ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma sonuçları PKOS tedavisine yönelik yeni stratejiler geliştirilmesine de yardımcı olacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma normal kilolu PKOS, fazla kilolu-obez PKOS hastaları ve benzer kiloda kontrol gruplarından oluşturulmuştur. PKOS hastalarından tanı ve takip için rutin istenen biyokimya ve hormon testlerine ek olarak inflamasyon varlığını değerlendirmek için IL-6 ve CRP ile LC-MS/MS'de triptofan ve metabolitleri ölçülmüştür. Hasta ve kontrol gruplarından elde edilen sonuçlar Jamovi (Version 2.2.5.0) ve JASP (Version 0.16.1) ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında anlamlı farklılıkların (p<0,05) olduğu parametrelerde fazla kilolu-obez PKOS grubunda glukoz, ALT, TG, VLDL, HbA1c, açlık insülin, HOMA-IR ve CRP; FSH, E2, sT ve QUIN normal kilolu PKOS grubuna göre daha yüksek bulundu. AMH, androstenedion, LH, 17 OH P ve SHBG normal kilolu PKOS grubunda fazla kilolu-obez PKOS grubuna göre daha yüksek bulundu. IR ne göre yapılan gruplandırmada PKOS grubunda 3-HK değerleri kontrollere göre daha yüksekti. HOMA-IR negatif olan PKOS hastalarının 3-HK değeri, HOMA-IR pozitif PKOS hastalarına göre anlamlı olarak daha yüksekti. PKOS hasta grubunda DHEA-S ile kinürenin/triptofan oranı, kinürenik asit ve PICA, total testosteron ile kinürenik asit, 3-HK ile BMI, glukoz ve CRP arasında ise negatif yönde anlamlı korelasyonlar olduğu görüldü. Kinürenin ile CRP ve IL-6, kinürenin/triptofan oranı ile CRP ve IL-6, pikolinik asit ile SHBG arasında ise pozitif yönde anlamlı korelasyonlar olduğu görüldü. Normal kilolu ve fazla kilolu-obez PKOS hasta gruplarında triptofan ile kinürenin, kinürenin ile kyn/trp arasında aynı yönlü, triptofan ile kyn/trp değeri arasında ters yönlü bir ilişki vardı. Kinürenin %68,37 sensitivite ve %54,0 spesifisite oranı ile PKOS gelişimini öngörmekte idi (AUC=0,596, p=0,049). 3-HK PKOS gelişimin öngörmedeki sensitivite ve spesifisite oranları %37,76 ve %96,0 olarak bulundu (AUC=0,680, p<0,001) yüksek bulundu. Sonuç: Çalışma sonuçlarımız PKOS etyopatogenezinde obezite, insülin direnci, kronik düşük dereceli inflamasyon, hiperandrojenizmin triptofan metabolizması kinürenin yolağı üzerinden etkileri olduğunu göstermiştir. PKOS hastalarındaki triptofan aminoasidi kinürenin yolağı hastalığa tanı koymada, tedaviye yön vermede ve hastalıktan koruyucu önlemler alınmasında yol göstermede umut vaad etmektedir. Anahtar kelimeler: İndolamin(2,3)-dioksijenaz, İnsülin direnci, Kinürenin, Obezite, Polikistik Over Sendromu, Triptofan