Farklı yıllarda toplanan bazı Anadolu karaçamı (Pinus nigra arnold.) orijinlerine ait tohumlarda erken kuraklık testi

Bu çalışmada, Anadolu karaçamı (Pinus nigra Arnold.) tohumlarında farklı su stresi seviyelerinin çimlenme değerlerine olan etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, Denizli ve Kütahya orijinlerinden elde edilen tohumlar üzerinde tohumların morfolojik özellikleri (bin dane ağırlığı ve rutubet yüzdesi) ile çimlenme yüzdesi (ÇY), oransal çimlenme yüzdesi (OÇY) ve çimlenme hızı (ÇH) değerleri analiz edilerek kuraklığa dayanıklı orijinlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tohum morfolojik özelliklerine ait bulgularda, Denizli orijininin bin dane ağırlığının 15.2-22.9 gr. arasında, rutubet yüzdesinin ise %6.5-8.3 arasında değiştiği; Kütahya orijininin bin dane ağırlığının 20.4-23.7 gr. ve rutubet yüzdesinin %8.1-9.3 aralığında olduğu belirlenmiştir. Tohumlara uygulanan su stresi seviyeleri Polietilen Glikol (PEG)-6000 solüsyonu ile 0, -0.2, -0.4, -0.6 ve -0.8 MPa olarak düzenlenmiştir. Çimlenme testleri, üç farklı saklama süresi (2, 4 ve 8-9 yıl) boyunca gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, su stresi seviyesi arttıkça çimlenme yüzdesi, oransal çimlenme yüzdesi ve çimlenme hızında bir azalma olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle -0.6 MPa ve üzeri su stresi seviyelerinde bu azalmaların belirginleştiği anlaşılmıştır. Orijinler arasında çimlenme değerleri (OÇY ve ÇH) bakımından su stresi seviyelerinde istatistiksel farklılıkların bulunduğu belirlenmiştir. Ancak, saklama süresinin çimlenme değerleri (OÇY ve ÇH) üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Denizli ve Kütahya orijinlerinin su stresine verdikleri tepkiler benzer olsa da, Kütahya orijinine ait tohumların Denizli orijinine kıyasla daha yüksek ÇY ve OÇY değerleri sergilediği belirlenmiştir. Bu bağlamda, Kütahya orijini kuraklık stresine daha dayanıklı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Anadolu karaçamı orijinleri arasında kuraklığa dayanıklılık bakımından tür içi bir varyasyon olduğunu ortaya koymaktadır. Kuraklığa daha dayanıklı olduğu belirlenen orijinlerin, kurak ve yarı kurak bölge ağaçlandırmalarında kullanılması önerilmektedir.