Feline infeksiyöz peritonitis'li kedilerde pankreatitisin araştırılması

Feline Infeksiyöz Peritonitis'li Kedilerde Böbrek Hasarının Araştırılması Yapılan bu yüksek lisans tez çalışmasında Feline İnfeksiyöz Peritonitis'li (FİP) kedilerde pankreatitisin gelişip gelişmediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Felin infeksiyöz peritonitis (FİP) mutasyona uğramış Coronavirusların neden olduğu son derece bulaşıcı ve öldürücü bir hastalıktır. Kesin tanı ve tedavideki güçlükler nedeniyle günümüzde hala en tehlikeli viral kedi enfeksiyonları arasında yer almaktadır. Hastalık kedilerde karın, göğüs gibi organlarda sıvı toplanması yanında çeşitli organlarda granulamatöz/pyogranulamatöz lezyonlarla karakterizedir. Felin infeksiyöz peritonitis kedilerde beyin, akciğer, karaciğer, böbrek, pankreas ve göz gibi organlarda değişik derecelerde hasarlara neden olduğu saptanmıştır. Ancak FİP'li kedilerde yapılan bu çalışmalar ölmüş olan hayvanlarda morfolojik ve histopatolojik düzeydedir. Biyomarkırlar kullanılan organ hasarı, fonksiyon kaybı veya yangıyı belirlemeye yönelik çalışmalar oldukça sınırlı sayıdadır. Mevcut bu çalışmada FİP'li kedileri belirlemek için Nested-PCR testi uygulandı ve Feline Corona Virus (FCoV) pozitif olan 20 FİP'li ve negatif olan 10 klinik olarak sağlıklı kedi çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen kedilerin benzer yaş, ırk ve cinsiyetten oluşmasına dikkat edildi. Çalışmaya dahil edilen her bir kediden serum örnekleri alınarak bu örneklerde böbrek, karaciğer ve pankreasa yönelik biyokimyasal analizler yapıldı. Pankreasa yönelik olarak serum örneklerinde kedi spesifik pankreatik lipaz (fPL, Vcheck fPL 2.0, Vcheck V200, USA) ve tripsin benzeri immunreaktivite proteini (fTLI, MyBioSourge ELISA kiti) analizleri yapıldı. Çalışmada FİP'li kedilerin bir kısmında böbrek yetmezliği ile ilgili klinik bulgular ve ikterus bulguları tespit edildi. Yapılan biyokimyasal analizlerde serum albumin/globulin (ALB/GLOB, p<0,01) ve sodyum (Na, p<0,01)) düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunurken, globulin (GLOB, p<0,01), total protein (TP, p<0,01), alkalen fosfataz (ALP, p<0,01), total bilirubin (TBİL, p<0,01), fosfor (P, p<0,001) ve felin tripsin benzeri immunoreaktif protein (fTLI, p<0,01) düzeyleri ise kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı. Elde edilen klinik bulgular ve biyokimyasal parametrelerdeki değişimler kedilerin bir kısmında böbrek yetmezliği yanında hepatitis/kolangiohepatitisin geliştiğini göstermiştir. Kesim noktası dikkate alındığında FİP'li kedilerin bazılarında fTLI düzeylerinin arttığı ve bunun FİP'li kedilerde belirlenen böbrek, karaciğer, sindirim sistemi ve pankreas yangılarından kaynaklanmış olabileceği söylenebilir. Bununla birlikte kedilerde pankreatik lipaz (fPL) testinin spesifite ve sensitivitesinin yüksek olması nedeniyle iki kedide belirlenmiş olan fPL düzeyindeki artışlar FİP'in kedilerde kolangitis/kolangiohepatitis ile birlikte pankreatitise de neden olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Biyokimya, feline infeksiyöz peritonitis (FİP), Kedi, pankreatitis, felin pankreatik lipaz (fPL), felin tripsin benzeri immunoreaktif protein (fTLI).