Fen alanında üstün yetenekli ortaokul öğrencileri için aday bildirim envanterinin geliştirilmesi

Amaç: Bu araştırmada Renzulli'nin üçlü halka modeli kuramsal dayanak alınarak ortaokul çağındaki fen alanında üstün yetenekli öğrencilerin adaylık aşamasında öğretmenler tarafından geçerli ve güvenilir bir aday bildirim envanteri geliştirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeline göre desenlenmiştir. Ölçek geliştirme çalışmaları için 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim-öğretim yıllarında, Aydın ilindeki BİLSEM, özel ve devlet okullarındaki Fen Bilimleri öğretmenleri, kestirimsel geçerlik çalışmaları için de öğretmenler ve öğrencilerinden araştırma örneklemi oluşturulmuştur. Fen Yeteneği Ölçeği için 66, Yaratıcılık Ölçeği için 45, İşe Adanmışlık Ölçeği için 40 maddeden oluşan bir madde havuzu hazırlanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla uzman görüşleri alınmıştır. Sırasıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Kestirimsel geçerlik için beş ölçek kullanılmıştır. Envanterin geçerliliğine katkıda bulunması için, bazı bağımsız değişkenlerle envanterin üç ölçeğinden elde edilen puanların farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Bulgular: AFA ve DFA sonucunda elde edilen veriler her bir ölçeğin tek faktörden oluşan bir yapının doğrulandığı göstermektedir. Geliştirilen her üç ölçekte de üstün yetenekli öğrenciler normal öğrencilere göre daha yüksek puan almışlardır. Öğrencilerin sınıf içi performansına göre üstün yetenekli öğrenciler diğer performans düzeylerine göre daha yüksek puana sahiptirler. Öğrencilerin öğrenim gördükleri kurumlara göre BİLSEM' e giden öğrenciler MEB ve özel okuldaki öğrencilerden daha yüksek puan almıştır. Sonuç: Sonuç olarak geliştirilen Fen Yeteneği, Yaratıcılık ve İşe Adanmışlık aday bildirim ölçeklerinin güvenilir ve geçerli ölçme araçları olduğu ve ortaokul döneminde fen alanındaki üstün yetenekli çocukları adaylık aşamasında uygulanabileceği söylenebilir. Anahtar kelimeler: Geçerlilik, Güvenilirlik, Fen Alanında Üstün Yeteneklilik, Ölçek Geliştirme.