Fen bilgisi eğitiminde 2015-2021 yılları arasında yazılan tezlerin analizi

Fen eğitimi alanında yapılan çalışmalar alandaki gelişmeleri ortaya koymakta ve ihtiyaç duyulan çalışma konularını belirlemede önemlidir. İhtiyaç duyulan çalışma konularında yeni araştırmacılara rehberlik ettiği düşünülmektedir. Bu bağlamda hazırlanan çalışmamız literatür taraması şeklindeki analizleri ile uzun yılların özet sonuçlarını ortaya koymaktadır. Çalışmanın amacı, 2015-2021 yılları arasında fen bilimleri eğitimi alanında yapılmış yüksek lisans ve doktora tezlerini tespit etmek ve bu tezlerin bilim dalları, araştırma grubu, tez yılları, tez türü ve yöntemlerine göre belli kategoriler altında dağılımlarının ve değişimlerinin belirlenmesidir. Bu çalışma tarama modeli türlerinden, genel tarama modeli kullanılarak derlenmiştir. Çalışmanın evrenini ülkemizde yapılan tezlerden: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı (%82,75), Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı (%16,03), Fen Bilimleri ve Teknolojileri Bilim Dalı (%0,08) ve İlköğretim Bilim Dalı (%1,14)'nda yer alan fen bilimleri eğitimi alanındaki yüksek lisans ve doktora tezlerinden oluşmaktadır. Örneklemini ise bahsedilen bilim dalları kapsamında fen eğitiminde ülkemizde yapılan toplam 1716 tezden YÖK ulusal tez merkezinde 2015-2021 yılları arasındaki fen bilimleri eğitimi alanında yayınlanan 1316 tez oluşturmaktadır. Bu tezlerin 1128'i yüksek lisans ve 188'i ise doktora tezidir. Çalışmada; Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi resmi sitesinde 2015 yılından itibaren 2021 yılına kadar gerçekleştirilen Fen Bilimleri eğitimi alanında yapılan tezler tespit edilmiş ve gösterilen anahtar kelimeler dikkate alınarak incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler; nitel araştırma türlerinden kategorisel içerik analizi tekniğine göre yapılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre bilim dalları kapsamında Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı (1089 adet) en çok çalışılan alan olmuştur. Örneklem grubuna yönelik bulgulara bakıldığında öğrenciler (%56,84) en yüksek orana sahiptir. Tezlerin yıllara göre dağılımında ise 2019 yılı %36,85 ile en çok tezin yer aldığı yıl olmuştur. Bunlara ek olarak çalışmaların yöntem türü açısından yıllara göre karma yöntemde bir artış görülmekle birlikte en fazla nicel yöntemle (%45,36) çalışıldığı sonucuna varılmıştır. Genel olarak çalışmanın nitel ve nicel bulgularına göre 2015 yılından itibaren tez çalışmalarında bir artış gözlemlendiği ve bu artışın kategorilere göre değişkenlik gösterdiği belirtilmiştir.