Theses supervised by Prof. Dr. Hakan Sert
12 theses · Akdeniz University
Biyoçeşitlilik temelli fen eğitiminin okul öncesi dönem çocuklarının bilimin doğası anlayışları, bilimsel süreç becerileri ve yerel tür bilgilerine etkisi
Okul öncesi dönemde çocukların dünyayı algılama ve çevreleriyle etkileşim kurma becerileri hızla gelişir. Doğayı keşfetme ve anlamlandırma süreci, özellikle bu yaş grubundaki çocuklar için son derece önemlidir. Bu noktada biyoçeşitlilik eğitimi, bu sürecin merkezinde yer alır. Çocuklar, doğadaki farklı türlerin varlığını, bu türlerin ekosistem içindeki rollerini ve aralarındaki ilişkileri erken yaşlarda öğrenerek, doğal dünyaya yönelik bir merak ve saygı geliştirirler. Biyoçeşitlilik temelli eğitim, çocukların doğa ile olan bağlarını güçlendirirken, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik konusunda bilinçlenmelerine de katkıda bulunur. Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitime yönelik olarak tasarlanan Biyoçeşitlilik Temelli Fen Eğitimi (BiTFE) etkinliklerinin, 5-6 yaş grubu çocukların bilimin doğası anlayışlarına, bilimsel süreç becerilerine ve yerel tür bilgilerine etkisini incelemektir. Araştırma, yarı deneysel model kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunu, Manavgat bölgesindeki bir devlet anaokuluna devam eden 27 çocuk (12 deney ve 14 kontrol grubu) oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak, "Young Children's Views of Science" görüşme protokolü, yerel tür bilgisi için araştırmacı tarafından tasarlanan başarı testi ve bilimsel süreç becerilerini ölçmek için "Okul Öncesi Çocukları için Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. BiTFE etkinlikleri, 11 hafta boyunca deney grubuna uygulanmış, uygulama öncesi ve sonrası hem deney hem de kontrol grubuna ön-test ve son-testler yapılmıştır. Veriler, parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Mann-Whitney U testi, gruplar arası farkları değerlendirmek için, Wilcoxon işaretli sıralar testi ise ön-test ve son-test sonuçlarını karşılaştırmak için kullanılmıştır. Araştırma bulguları, deney grubundaki çocukların bilimin doğası anlayışlarında belirgin bir gelişme olduğunu göstermiştir. Uygulama öncesinde 'yetersiz' ve 'yanıtsız' olarak değerlendirilen bilimin değişebilirliği, bilimin ampirik temeli ve bilimin öznel doğası gibi kavramlarda, uygulama sonrasında bu kategorilerde azalmalar ve 'kısmen yeterli' ile 'yeterli' kategorilerinde ise belirgin artışlar gözlemlenmiştir. Ayrıca, deney grubundaki çocuklar Akdeniz foku, kum zambağı ve deniz kaplumbağası gibi yerel türleri tanıma ve bu türlerin ekolojik önemini anlama düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilerleme kaydetmiştir (p<0.05). Bilimsel süreç becerileri açısından ise, uygulama sonrasında deney grubunda 'ilişki kurma' (Z=-2.328, p=0.020) ve 'ölçme' (Z=-2.126, p=0.033) boyutlarında anlamlı gelişmeler gözlenmiştir. Ancak genel bilimsel süreç becerilerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuç, bilimsel süreç becerilerinin gelişimi için daha uzun süreli ve yoğun bir eğitime ihtiyaç duyulabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, biyoçeşitlilik temelli fen eğitiminin okul öncesi dönemde çocukların bilimin doğası anlayışını derinleştirmede ve yerel türlere yönelik farkındalıklarını artırmada etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, erken çocukluk eğitiminde biyoçeşitlilik temelli yaklaşımların, çocukların bilimsel düşünme becerilerini geliştirmek ve çevre bilincini artırmak için önemli bir araç olabileceğini göstermektedir.
Fen eğitiminin hikayelerle desteklenmesinin öğrencilerin fen ve teknolojiye ilişkin tutumlarına yönelik etkilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, hikâye anlatımı yoluyla gerçekleştirilen fen bilimleri dersinin, öğrencilerin öğrenme süreçlerini daha etkili ve anlamlı hale getirebilmesi, duyusal ve duygusal bir bağ kurmalarını sağlayıp, soyut bilimsel kavramları somutlaştırarak derse olan ilgisini artırabileceği görüşüne dayanarak öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına olan etkisinin incelenmesidir. Çalışmada araştırma soruları ve veri toplama yöntemleri dikkate alınarak, sorulara yanıt bulunabilmesi amacıyla nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarını bir araya getiren karma yöntem modellerinden sıralı açıklayıcı desen tercih edilmiştir. Çalışmanın nicel kısmında yarı deneysel desenden ön-test son-test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda ise araştırma deseni olarak durum çalışması kullanılmıştır. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumunu belirlemek için Keçeci ve Kırbağ Zengin (2015) tarafından geliştirilen "Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Görüş Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mersin ili Anamur ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim gören 6.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney grubunu (n=19) ve kontrol grubunu (n=19) oluşturun toplamda 38 öğrenci MEB ve ilgili öğrencilerin velilerinden izin alınarak araştırılmıştır. Kontrol grubunda Fen Bilimleri dersi, mevcut MEB öğretim programı doğrultusunda gerçekleştirilirken; deney grubunda mevcut öğretim programına ek olarak program bilimsel hikâyeler ile desteklenmiştir. Araştırma 8 haftada tamamlanmıştır. Nicel verilerin analizinde nonparmetrik testlerden Mann-Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, fen bilimleri eğitiminin hikâyelerle desteklenmesinin, öğrencilerin derse yönelik tutumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmasa da pozitif yönde etkisinin olduğu görülmüştür. Öğrenci görüşlerinden elde edilen bulgular, hikâyelerle desteklenen fen bilimleri öğretiminin ilgi çekici, dikkat uyandırıcı ve öğrenme motivasyonunu artırıcı nitelikte olduğunu göstermektedir. Bu tekniğin, öğrencilerin derse olan ilgisini artırdığı ve öğrenilen bilgilerin zihinde daha kalıcı hâle gelmesine katkı sunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, hikâyelerin öğrenme ortamını daha etkileşimli ve katılımcı bir yapıya dönüştürdüğü, öğrencilerin düşüncelerini özgürce ifade edebilecekleri destekleyici bir öğrenme atmosferi oluşturduğu da gözlemlenmiştir.
Bir doğa eğitim projesinin ortaokul öğrencilerinin çevreye yönelik duyuşsal ve bilişsel özelliklerine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, TÜBİTAK 4004 Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları kapsamında desteklenen örnek bir doğa projesine katılıp doğa eğitimi alan öğrencilerin proje sırasında aldıkları doğa eğitiminden bir yıl sonra, kazanımların devam edip etmediğini ve bu projeye katılmayan öğrencilerle aralarında bir fark olup olmadığının incelenmesidir. Bu amaçla aynı okulda öğrenim gören deney (projeye katılmış öğrenciler) ve kontrol (projeye katılmamış öğrenciler) gruplarına, çevreye duyarlılıkları, doğa sevgisi, çevre davranışları ve çevre bilinci üzerine konuyla ilgili tutumlarını belirlemek üzere ölçek uygulanmıştır. Ayrıca çalışmada nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme ve anı defterleri ile toplanmıştır. Çalışmanın nicel bulgularına göre; çevreye yönelik duyuşsal ve bilişsel özellikleri boyutunda anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Nitel bulgulara göre ise öğrenciler, proje sonrasında çevreye yönelik olumlu tutumlar geliştirmiş, çevreye ve yetiştiriciliğe karşı duyarlılıkları artmış, eskisine oranla daha hassas olacaklarını belirtmişlerdir.
Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımları ve akademik etik değerlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeylerinin, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeylerinin ve akademik etik değer düzeylerinin birlikte araştırılmasıdır. Çalışma, tarama modelinde nicel bir araştırma olup çalışmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi öğretmenliği bölümünden 115, Sınıf Öğretmenliği bölümünden 156 ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünden 131 öğrenci olmak üzere toplamda 402 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi (TBOT)", "Günlük Yaşamdaki Fen Olaylarına Bilgi Temelli Yaklaşım Ölçeği" ve "Akademik Etik Değerler Ölçeği (AEDÖ)" kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeyleri ve akademik etik değer düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, öğrenim görülen bölüm, üniversiteye başlamadan önceki yerleşim yeri, mezun olunan lise türü, sosyoekonomik durum, kitap türü, belgesel izleme durumu, bilimsel gelişmeleri ve bilimsel bir yayını takip etme durumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde, öğretmen adaylarından elde edilen verilerin mod, medyan, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayısı istatistikleri yapılarak verilerin normal dağıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple parametrik testlerin yapılması uygun görülmüştür. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıkları, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımları ve akademik etik değerlerinden elde edilen bulgular istatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının fonksiyonel bilimsel ve teknoloji okuryazarı düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeylerinin ve akademik etik değer düzeylerinin ortanın üzerinde bir seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alt problemlerin analizi doğrultusunda öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeylerinin mezun olunan lise türü değişkeni açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı, diğer değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımlarının anne eğitim durumu, öğrenim görülen bölüm, mezun olunan lise türü ve bilimsel gelişmeleri takip etme durum değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı, diğer değişkenler açısından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Akademik etik değerlerin ise cinsiyet değişkeni açısından farklılaştığı, diğer değişkenler açısından farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeyleri arasında pozitif yönlü, anlamlı ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve akademik etik değer düzeyleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu elde edilen diğer bir sonuçtur.
7. ve 8. sınıf öğrencilerinin geri dönüşüm ve atıklarla ilgili algıları
Bu çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Hatay ilinin Kırıkhan ilçesinde yer alan Kırıkhan İmam Hatip Ortaokulu'nda eğitim gören 41 yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisinin geri dönüşüm ve atıklarla ilgili algılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan atık piller, plastik poşetler, atık yağlar ve atık kağıtlarla ilgili çevre sorunlarının bulunduğu senaryolara öğrencilerin verdikleri yanıtlar hazırlanan rubrik tarafından değerlendirilmiş ve elde edilen veriler SPSS 23 ile analiz edilmiştir. Buna göre ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin atık pillerin çöpe atılması, plastik poşet kullanımı, atık yağların neden olduğu kirlilik ve atık kağıtlar ile ilgili algılarının kısmen yeterli düzeyde olduğu, çevre sorunlarına ilişkin farkındalıklarının yeterli düzeyde olduğu, çevre sorunlarına alternatif çözüm geliştirme düzeylerinin kısmen yeterli olduğu ve atık ve geri dönüşüm ile ilgili algılarının cinsiyetleri, sınıf düzeyleri ve anne ve baba doğum yerlerine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir.
Fen bilgisi eğitiminde 2015-2021 yılları arasında yazılan tezlerin analizi
Fen eğitimi alanında yapılan çalışmalar alandaki gelişmeleri ortaya koymakta ve ihtiyaç duyulan çalışma konularını belirlemede önemlidir. İhtiyaç duyulan çalışma konularında yeni araştırmacılara rehberlik ettiği düşünülmektedir. Bu bağlamda hazırlanan çalışmamız literatür taraması şeklindeki analizleri ile uzun yılların özet sonuçlarını ortaya koymaktadır. Çalışmanın amacı, 2015-2021 yılları arasında fen bilimleri eğitimi alanında yapılmış yüksek lisans ve doktora tezlerini tespit etmek ve bu tezlerin bilim dalları, araştırma grubu, tez yılları, tez türü ve yöntemlerine göre belli kategoriler altında dağılımlarının ve değişimlerinin belirlenmesidir. Bu çalışma tarama modeli türlerinden, genel tarama modeli kullanılarak derlenmiştir. Çalışmanın evrenini ülkemizde yapılan tezlerden: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı (%82,75), Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı (%16,03), Fen Bilimleri ve Teknolojileri Bilim Dalı (%0,08) ve İlköğretim Bilim Dalı (%1,14)'nda yer alan fen bilimleri eğitimi alanındaki yüksek lisans ve doktora tezlerinden oluşmaktadır. Örneklemini ise bahsedilen bilim dalları kapsamında fen eğitiminde ülkemizde yapılan toplam 1716 tezden YÖK ulusal tez merkezinde 2015-2021 yılları arasındaki fen bilimleri eğitimi alanında yayınlanan 1316 tez oluşturmaktadır. Bu tezlerin 1128'i yüksek lisans ve 188'i ise doktora tezidir. Çalışmada; Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi resmi sitesinde 2015 yılından itibaren 2021 yılına kadar gerçekleştirilen Fen Bilimleri eğitimi alanında yapılan tezler tespit edilmiş ve gösterilen anahtar kelimeler dikkate alınarak incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler; nitel araştırma türlerinden kategorisel içerik analizi tekniğine göre yapılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre bilim dalları kapsamında Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı (1089 adet) en çok çalışılan alan olmuştur. Örneklem grubuna yönelik bulgulara bakıldığında öğrenciler (%56,84) en yüksek orana sahiptir. Tezlerin yıllara göre dağılımında ise 2019 yılı %36,85 ile en çok tezin yer aldığı yıl olmuştur. Bunlara ek olarak çalışmaların yöntem türü açısından yıllara göre karma yöntemde bir artış görülmekle birlikte en fazla nicel yöntemle (%45,36) çalışıldığı sonucuna varılmıştır. Genel olarak çalışmanın nitel ve nicel bulgularına göre 2015 yılından itibaren tez çalışmalarında bir artış gözlemlendiği ve bu artışın kategorilere göre değişkenlik gösterdiği belirtilmiştir.
Okul dışı öğrenme ortamları ile desteklenen 'Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme' konusunun 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarıları ve tutumlarına etkisi
Bu araştırma okul dışı öğrenme ortamlarında yapılan öğretim faaliyetlerinin öğrencilerin akademik başarılarına, kazanımların zihinde kalıcılık düzeyine ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Antalya ili Manavgat ilçesi Gündoğdu Düriye Duran Ortaokulu 7.sınıflardan iki şube oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan bu iki şubeden random yöntemle deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Çalışmaya deney grubundan n=18, kontrol grubundan n=17 olmak üzere toplamda 35 öğrenci katılmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel araştırma desenine göre dizayn edilmiş olup, çalışmalar 7. sınıf fen bilimleri derside anlatılan,bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme konusunun kazanımları üzerine planlanmış ve deney grubuna okulun bahçesinde oluşturulan ekim alanında kültür bitkilerinde ve yakınlarındaki arazide yabani bitkiler üzerinde konu anlatımları yapılırken, kontrol grubuna ise sadece sınıf içerisinde uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak ise Başarı Testi ve Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiş olup, uygulama öncesi ve sonrası grupların normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Grupların kendi içinde grup içi bağımlı ön-test ve son-test karşılaştırmalı analizinin yapılması için bağımlı örneklem t testi, gruplar arası bağımsız ön-test son-test karşılaştırmalı analizinin yapılması için bağımsız örneklem t testi, Sıralar Testi için de Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Yapılan analizler okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen ilgili üniteye ait öğretim faaliyetlerinin sınıf içinde gerçekleştirilen öğretim faaliyetleriyle kıyaslandığında daha etkili olduğu sonucunu ortaya koymuş iki grupta da anlamlı fark oluşmasına rağmen deney grubundaki anlamlı farkın daha yüksek (t(17)= 16,431, p<,001) çıktığı görülmüştür. Fen öğrenmeye yönelik tutum ölçeğinden elde edilen toplam puanlarda da deney grubu lehine sonuçlar ( t(17)= -3,50, p=, 001) elde edilmiştir. Bundan dolayı okul bahçesinin ve yakın çevresinin de öğrenmeye katkı sağlayacağını hatta MEB'in mümkün olan okul bahçelerini bu tarz öğrenimler için sera veya hobi bahçeleri kurularak kullanmaları için teşvik etmesi ve bu tür okul dışı öğrenme ortamların kullanılmasının artırılması önerisinde bulunulmuştur.
Akdeniz Üniversitesi Kampüsü'nün yarasa türleri ve aktivite yoğunlukları üzerine araştırmalar
Bu çalışmada, Akdeniz Üniversitesi Kampüsü ve yakın çevresindeki yarasa türleri müdahalesiz yöntemler ile tespit etmek amaçlanmıştır. Yarasa türlerinin tespiti için müdahalesiz bir yöntem olan gerçek zamanlı ultrasonik ses kaydı metodu uygulanmıştır. Bu kapsamda, habitat yapısı ve konuma göre kampüsün 8 farklı noktasına Nisan 2018 Kasım 2018 tarihleri arasında ses kayıt cihazı (Batcorder 3.1) yerleştirildi. Toplam 31 gün kayıt alındı. Kaydedilen sesler analiz yapılmak üzere Apple Mac Book OSX 10.10.1 diz üstü bilgisayara aktarıldı. Lisanslı bcAdmin, bcAnalyze ve batIdent programları kullanılarak sesler filtrelendi, veri tabanı ile karşılaştırıldı ve sesler analiz edilerek türler teşhis edildi. Yarasaya ait toplam 49571 ses kaydı alınmıştır. Ses kayıtlarının analizi sonucunda 3 familya ait toplam 12 yarasa türü tespit edildi. Bunlar sırasıyla; Pteropodidae familyasından Rousettus aegyptiacus, Vespertilionidae familyasından Myotis blythii, Nyctalus noctula, Eptesicus serotinus, Pipistrellus pipistrellus, Pipistrellus pyqmaeus, Pipistrellus kuhlii, Pipistrellus nathusii, Hypsugo savii, Barbastella barbastellus, Miniopterinae familyasından Miniopterus schreibersii'dır. Yapılan arazi çalışmalarında en sık ses kaydı alınan tür Pipistrellus pipistrellus olduğu ve en sık gözlenen yarasa türünün Rousettus aegyptiacus olduğu görülmüştür. Her iki yarasa türü çalışma zaman aralığındaki tüm aylarda görülmüştür. Aylara göre değerlendirildiğinde ise, en az kayıt edilen yarasalar Mayıs ayında Nyctalus noctula ve Eylül ayında ise Nyctalus leisleri türleri olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda tespit edilen yarasa aktivitesi ve çeşitliliği, şehir ekosisteminin bir parçası olarak kampüsün yarasalar için önemli alan olduğunu göstermektedir
Ortaokul öğrencilerinde sosyal medya kullanımının fen eğitimi ile ilişkisinin incelenmesi
Bu araştırmada ortaokul 7. ve 8.sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanımının fen dersi eğitimin ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2020-2021 eğitim öğretim yılı döneminde Antalya ve Tokat illerinde belirlenen okullarda ortaokul 7.sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında tarafsız bir şekilde seçilen örneklem grubuyla betimsel bir araştırma yapılmıştır. Bu amaçla ilgili illerden 7.sınıf düzeyinden 216 ve 8. sınıf düzeyinden 136, öğrenci araştırmada örneklem olarak kullanılmıştır. Pandemi şartlarında yüz yüze eğitimin olmaması sebebiyle çevrimiçi olarak Google form aracılığıyla öğrencilere kişisel bilgi formu ve 14 maddeden oluşan 'Sosyal Ağ Siteleri Kullanım Amacı Ölçeği' uygulanmıştır (Karal ve Kokoç, 2010). Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre sosyal ağ siteleri kullanım amacı ile ders notu arasında 'sosyal etkileşim iletişim amaçlı kullanım' ve 'eğitim amaçlı kullanım' alt faktör boyutunda anlamlı bir fark bulunurken 'tanıma ve tanınma amaçlı' alt faktör boyutunda bir farkın olmadığı tespit edilmiştir. Sosyal medya aracılığıyla yapılan fen eğitiminden öğrencilerin memnun kaldığı tespit edilmiştir. Gelecek yıllarda sosyal medya okuryazarlığı ve sosyal medyanın öğretmen veli öğrenci bağlamında etkin kullanımı noktasında verilecek eğitimler bireylerin daha bilinçli yetişmesine katkı sunabilir.
Ortaokul öğrencilerinin biyoçeşitlilik konusunda farkındalıklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okuyan öğrencilerin yakın çevrelerinde bulanan biyoçeşitlilik ile ilgili farkındalık düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2015-2016 eğitim öğretim yılında Antalya ilinde okuyan 460 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada 16 adet orijinaline uygun, baskı ve renk kalitesi yüksek, Antalya bölgesinde yetişen bitki resmi ile doğal yaşam alanı yine Antalya bölgesi olan 16 adet hayvan resmi 2 farklı A4 yaprağı üzerinde olacak şekilde öğrencilere dağıtılmıştır. Öğrencilerden bitki ve hayvan resimlerinin karşısında bırakılan boşluğa biliyorlarsa bu bitki ve hayvanların isimlerini yazmaları istenmiştir. Yapılan anketin hayvanlarla ilgili kısmında çıkan sonuca göre öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalıklarının erkek öğrencilerde kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu, bitkilerle ilgili kısmında çıkan sonuca göre ise erkek ve kız öğrenciler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalıklarına anne ve baba eğitiminin, ailenin gelir düzeyinin, öğrencinin doğa ile ilgili bir televizyon programı takip etmesinin istatistiksel olarak etkili olmadığı görülmüştür. Buna rağmen evde hayvan besleyen öğrencilerin beslemeyenlere göre hayvanları tanıma düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında öğrencilere çevre ve biyoçeşitlilik eğitimi verilirken; öğrencinin çevre ile direkt ilişki içinde olması, yaparak –yaşayarak öğrenmesi gerekmektedir. Öğrencilerin kendi bitkilerini yetiştirmelerinin, doğanın içinde bitkilerle ve hayvanlarla karşılaşmalarının, hayvan beslemelerinin onların zaman içinde biyoçeşitlilik kavramını daha iyi anlamalarına yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik tutum ve davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik tutumları ve davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, ilk olarak fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri, çevre sorunlarına yönelik tutumları ve davranışları belirlenerek farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik tutumları arasındaki ilişki, sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik davranışları arasındaki ilişki ve çevre sorunlarına yönelik tutumları ile davranışları arasındaki ilişki belirlenmiştir. Son olarak, fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik tutumlarının ve davranışlarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarını yordayıp yordamadığı ortaya konulmuştur. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 4 farklı devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan 712 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veriler, 'Kişisel Bilgi Formu', 'Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği', 'Çevre Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği' ve 'Çevre Sorunlarına Yönelik Davranış Ölçeği' veri toplama araçları ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde, bir istatistik paket programı kullanılarak, betimsel istatistiki analizler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının yüksek olduğu, çevre sorunlarına yönelik olumlu tutuma sahip oldukları fakat çevre sorunlarına yönelik davranışlarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, fen bilgisi öğretmen adaylarının, sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik tutumları arasında ve çevre sorunlarına yönelik tutumları ile davranışları arasında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu fakat sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile çevre sorunlarına yönelik davranışları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir.
Dördüncü sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu araştırma, dördüncü sınıf Fen Bilgisi Eğitimi ve Matematik Eğitimi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ve çeşitli değişkenlerle (cinsiyet, yaş aralığı, öğrenim görmekte olduğu bölüm, bölümü tercih sırası, mezun oldukları lise türü, ailede ya da yakın çevrede öğretmen olup olmaması, ailede üniversite okumuş/okuyan olup olmaması, yaşadığı ortam, ailenin yaşadığı yerleşim birimi ve aylık harcama miktarı, haftalık çalışılan ders saati, sınav takviye) ilişkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada yöntem olarak genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2017-2018 Eğitim Öğretim yılı Bahar dönem içerisinde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören dördüncü sınıf öğretmen adaylarının tamamını kapsamaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise Fen Bilgisi Eğitimi ve Matematik Eğitimi Öğretmenliği bölümünde öğrenim görmekte olan 180 öğretmen adayı yer almıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarına araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' ve Üstüner (2006) tarafından hazırlanan ''Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği'' uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım koşulunu sağladıkları tespit edilmiş ve betimleyici analizler yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde bağımsız t testi analizi, varyans analizi (ANOVA), kümeleme analizi, Ki-kare analizi, Sidak ikili karşılaştırma testi ve korelasyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca soru gruplarının güvenilirlik düzeylerinin incelenmesi amacı ile güvenilirlik analizi ve faktör yapısını tespit etmek amacı ile Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulaması yapılmıştır. Araştırmada manidarlık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada Fen Bilgisi Eğitimi ve Matematik Eğitimi öğretmen adaylarının genel olarak öğretmenlik mesleğine yönelik ''olumlu'' bir tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının, öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş aralığı, öğrenim görmekte olduğu bölüm, tercih sırası, sınav takviye, haftalık çalışılan ders saati, lise türü, ailede ve yakın çevrede öğretmen olup olmaması, ailede üniversite okumuş/okuyan olup olmaması, yaşadığı ortam, ailenin yaşadığı yerleşim birimi ve aylık harcama miktarı değişkenine göre anlamlı farklılık saptanmamış. Ancak katılımcıların haftalık ders çalışma saatlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutum grupları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Öğretmenlik Mesleği, Fen Bilgisi, Matematik Öğretmenliği, Öğretmen Adayları, Tutum, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum